Migawki

Krzyżowanie


    Krzyżowanie jest to parzenie osobników różnych ras. Krzyżowanie ma na celu osiągnięcie całkowicie odmiennych celów niż przy kojarzeniu. Stosowanie krzyżowania powoduje zmiany zarówno genetyczne jak i fizjologiczne. Ze względu na skutki genetyczne krzyżowanie stosujemy w celu wytworzenia nowego zespołu genów lub też w celu uzupełnienia genów dotychczasowych. Można stopniowo zastępować któryś z genów lub stale, z pokolenia na pokolenie utrzymywać równowagę między genami dwóch lub więcej ras, które brały udział w wytworzeniu mieszańców. Pod wpływem zmian genetycznych następują zmiany fizjologiczne. U mieszańców z krzyżowania ras obserwuje się większą wydolność krążeniową i adaptacyjną,  natomiast zdolność do mniejszych ilości pobieranego tlenu niż u ras wyjściowych.
Krzyżowanie twórcze stosuje się w celu wytworzenia nowych ras. Wytworzenie nowej rasy jest procesem długofalowym i wymaga wielu przemyśleń w jakim celu chcemy ją wytworzyć. Chcąc zająć się takim zagadnieniem musimy sporządzić dokładny plan prac, w którym uwzględnić należy:
-    wzorzec nowej rasy z jego cechami morfologicznymi i fizjologicznymi,
-     przemyślany dobór ras wyjściowych,
-    stopień dziedziczenia cech,
-    szczegółowy tok postępowania, a w nim; metody selekcji, metody kojarzenia, chowu, żywienia oraz metody oceny potomstwa.
Zwierzęta ras wyjściowych muszą pochodzić z wyselekcjonowanego kojarzenia krewniaczego, a więc być homozygotyczne w wielu parach genów. W przeciwnym razie będą przekazywać wiernie cechy genotypowe jak i fenotypowe potomstwu, również w dalszych pokoleniach.
Krzyżowanie uszlachetniające prowadzi do doskonalenia rasy pod względem oczekiwanej cechy lub kilku cech. W tej metodzie musi iść to w parze ze zdecydowanym polepszeniem warunków bytowania i żywienia. Krzyżuje się samice rasy polepszanej z samcami rasy polepszającej, następnie młode samice wyselekcjonowane powtórnie kojarzy się z samce „polepszającym”. Samce potomne nie są wykorzystywane do kojarzeń.
Krzyżowanie wypierające służy do wyparcia rasy niepożądanej przez rasę „wypierającą”. Krzyżowanie następuje w ten sposób, że samice rasy wypieranej krzyżuje się z samcem wypierającym. Potomstwo samic dalej kojarzy się z samcem i tak w 6-7 pokoleniu uważa się proces za zakończony.
Krzyżowanie przemienne stosujemy w celu utrzymania efektu heterozji u mieszańców kolejnych pokoleń. Stosuje się je w dwóch lub trzech rasach, przeważnie na fermach towarowych.
Krzyżowanie przejściowe to inaczej „dolewanie świeżej krwi”. Ma ono miejsce, gdy chcemy polepszyć jakąś cechę hodowlaną jednej rasy genami innej szlachetnej rasy. Metoda ta nazwana jest przejściową, gdyż po jednorazowym parzeniu samic rasy X samcem „uszlachetniającym” wracamy do kojarzeń w obrębie rasy. Przy metodzie tej należy z rozwagą dobierać rasy, by nie naruszyć wartości genetycznej rasy uszlachetnianej.
Krzyżowanie towarowe to metoda mająca na celu uzyskanie w pokoleniu F1  zwierząt przeznaczonych do produkcji. Pokolenie to nie nadaje się do kojarzeń- ma spełnić określone założenia użytkowe. Wiąże to się z utrzymywaniem dużych stad zarodowych di produkcji potomstwa o oczekiwanych cechach.
Krzyżowanie międzygatunkowe to parzenie osobników różnych płci pochodzących z różnych gatunków w obrębie rodzaju, czasami z różnych rodzajów. Krzyżowanie takie poprawia takie cechy jak: odporność na schorzenia i niekorzystne warunki bytowania, niewybredność przy pobieraniu paszy, czasami wydajność rzeźna. Potomstwo w zasadzie nie nadaje się do dalszego rozrodu, chociaż samice można kryć gatunkami rodzicielskimi tylko do pierwszego pokolenia.
    Opisane metody krzyżowania w zasadzie są nieprzydatne w hodowlach królików rasowych, chociaż niektóre z ras królików wymagają krzyżowań.
Prowadząc hodowlę amatorską trzeba się dobrze zastanowić nad wyborem metody zarówno kojarzenia jak i krzyżowania.
W czterech częściach poświęconych rozrodowi poglądowo starałem się zasygnalizować mnogość możliwości rozrodu. Poważne traktowanie hodowli wymaga jednak ciągłego studiowania zagadnień genetyki, prowadzenia całej masy dokumentacji hodowlanej.
W razie zainteresowania czytających genetycznymi zagadnieniami lub praktycznym zastosowaniem którejś z metod kojarzenia czy krzyżowania zapraszam do dyskusji na forum lub w innej formie. Udanego potomstwa !.
 
powered_by.png, 1 kB

Start
Podstawy genetyki w hodowli królikow rasowych
Redaktor: Stefan   
20.11.2008.
Podstawy genetyki w hodowli królików rasowych.

     Hodowanie królików rasowych to poza niewątpliwą przyjemnością- obowiązek ciągłego doskonalenia materiału hodowlanego. W naszym kraju ocenie podlegają ;
    - masa ciała,
    - budowa ciała,
    - typ rasowy,
    -jakość okrywy włosowej,
    - barwa okrywy włosowej,
    - specyficzne cechy rasowe.
Głównie te cechy wszyscy hodowcy bacznie obserwują u swoich podopiecznych, starają się by były jak najbliższe wzorca, chcą je doskonalić. Zasadniczy wpływ na cechy rasowe ma dziedziczenie ich po rodzicach, czyli genetyczne przekazywanie potomstwu. Naszym zadaniem jest takie prowadzenie pracy hodowlanej, aby w obrębie rasy a następnie linii uzyskać króliki zbliżone do ideału. Dokonać tego możemy na drodze odpowiednich kojarzeń i selekcji w stadzie czyli poprzez genetyczne kierunkowanie naszej hodowli.
      Jądra komórkowe w komórkach ciała zawierają chromosomy decydujące o ich właściwościach genetycznych. Na tych chromosomach w odpowiednich miejscach umieszczone są geny, które decydują o sile ujawniania się cech, których dotyczą. W jądrach komórkowych chromosomy występują w formie podwójnej-diploidalnej, natomiast w komórkach rozrodczych (komórki jajowe, plemniki) w formie pojedynczej-haploidalnej.
Po zapłodnieniu następuje połączenie komórek rozrodczych, czyli chromosomy komórki jajowej w formie haploidalnej X łączą się z chromosomami plemnika w formie haploidalnej Y tworząc nową komórkę „XY” zwaną zygotą, która jest komórką diploidalną (X+Y) i początkiem nowego życia.
Na przykładzie barwy okrywy włosowej wyjaśnijmy proces przekazywania tej cechy przez rodziców. Króliki A i B mają czarną okrywę włosową. U królika A obydwa chromosomy warunkujące czarną barwę okrywy mają takie same geny, w tym samym miejscu- jest on homozygotyczny pod względem barwy okrywy.
U drugiego królika B w tym samym miejscu na obu chromosomach występują różne geny- jeden decydujący o czarnej barwie okrywy, a drugi o białej – jest on heterozygotyczny pod względem barwy okrywy. Królik A ma identyczny fenotyp (barwa okrywy) i genotyp, a królik B fenotyp i genotyp różne, jednak również czarną okrywę włosową. Oznacza to, że gen odpowiadający za barwę czarną  zwyciężył gen odpowiadający za barwę białą. Gen odpowiadający za barwę czarną jest dominujący, a gen odpowiadający za barwę białą recesywny.
 Jeżeli skojarzymy ze sobą dwa króliki, u których połączenie chromosomów nastąpi tak iż geny odpowiadające za barwę okrywy umieszczone w tym samym miejscu nie będą względem siebie dominujące to dziedziczenie barwy okrywy włosowej nastąpi w ten sposób;  
       Dwa króliki homozygotyczne, jeden pod względem czarnej barwy okrywy  i drugi pod względem białej barwy okrywy . Potomstwo przejmie pośrednią barwę okrywy włosowej.
Jeżeli dalej skojarzymy potomstwo między sobą to w drugim pokoleniu z miotu czterech sztuk: jeden królik będzie miał czarną barwę okrywy, za co odpowiadają geny barwy czarnej z obu chromosomów, drugi będzie miał białą okrywę, za co odpowiadają geny białe z obu chromosomów i dwa króliki będą miały barwę pośrednią za co odpowiadają gen czarny z jednego chromosomu i biały zlokalizowany  na drugim chromosomie. Sumując- w drugim pokoleniu proporcje rozkładają się następująco: 25% barwa czarna uwarunkowana homozygotycznie, 25% barwa biała uwarunkowana homozygotycznie i 50% barwa pośrednia uwarunkowana heterozygotycznie. Dziedziczenie takie nazywamy pośrednim.
        Dwa króliki homozygotyczne, jeden pod względem czarnej barwy okrywy uwarunkowany genami dominującymi i drugi pod względem białej barwy okrywy uwarunkowany genami recesywnymi. Potomstwo przejmie barwę okrywy czarną z heterozygotycznym układem genów (na jednym chromosomie dominujący gen barwy czarnej, na drugim recesywny gen barwy białej). Wniosek- gen dominujący wyklucza gen recesywny w układzie heterozygotycznym. Jeżeli dalej skojarzymy potomstwo między sobą to w drugim pokoleniu w miocie otrzymamy: 75% z czarną okrywą, (w tym 25% uwarunkowane homozygotycznie genami dominującymi i 50% uwarunkowane heterozygotycznie) i 25% z białą okrywą uwarunkowane homozygotycznie z recesywnych genów. Dziedziczenie takie nazywamy dominacyjnym.
W obu przykładach w drugim pokoleniu rozkład genetyczny przedstawia się jak: 1:2:1.
Różnica polega na tym, że przy kojarzeniu pośrednim otrzymujemy trzy fenotypy barwy okrywy włosowej, natomiast przy dziedziczeniu dominacyjnym dwa fenotypy barwy okrywy.  
    Przykłady, które zaprezentowałem dotyczą kojarzeń w pokrewieństwie tzn. rodziców z dziećmi i rodzeństwa między sobą. W hodowlach królików rasowych ma to duże znaczenie, gdyż prowadzi do wyselekcjonowania osobników o cechach szczególnie pożądanych lub na drodze kojarzeń otrzymania osobników o szczególnie pozytywnych cechach. Ważne jest odpowiednie kontrolowanie kojarzeń krewniaczych. Nadmierne spokrewnienie przyniesie więcej strat niż pożytku. Po jednokrotnym kojarzeniu w pokrewieństwie (rodzeństwo między sobą, rodzice-dzieci) należy „odświeżyć krew” wprowadzając nie spokrewnione osobniki.
W hodowlach można prowadzić kojarzenia krewniacze w obrębie rasy i linii, a następnie doprowadzać do kojarzeń międzyliniowych wśród wyselekcjonowanych osobników o szczególnie pożądanych cechach.
Temat kojarzeń w pokrewieństwie jest wśród hodowców tematem kontrowersyjnym, jednak uważam, że tylko w taki sposób można utrzymać i doskonalić nasze króliki. Podstawą naszej pracy hodowlanej  musi być hodowanie królików rasowych i z tego powodu musimy utrwalać fenotypy hodowanych ras.
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Imieniny

20 Maja 2012
Niedziela
Imieniny obchodzą:
Anastazy, Asteriusz,
Bazyli, Bazylid,
Bazylis, Bernardyn,
Bernardyna,
Bronimir, Iwo, Sawa,
Teodor, Wiktoria
Do końca roku zostało 226 dni.

Gościmy

Odwiedza nas 16 gości oraz 1 użytkownik
© 2012 Królikarz Polski ::
- www.krolikarzpolski.pl -