Migawki

Króliki- praca hodowlana cz.I



    Praca hodowlana w stadzie królików jest ciągłym i żmudnym zajęciem. Etapami jej są: selekcja, dobór królików do stada podstawowego (rozpłodowego), kojarzenie par.
W hodowlach królików będą występowały różnice w pracy hodowlanej między hodowlami amatorskim- zajmującymi się hodowlą królików rasowych i chowem towarowym- więcej uwagi poświęcającym cechom użytkowym królików.
Zajmę się tylko hodowlą królików rasowych. Jest to o tyle ważny dział hodowlany, że preferuje on utrzymanie i doskonalenie ras uznanych, ich cech fenotypowych i użytkowych. Jest warunkiem rozwoju danej rasy. W chowie towarowym hodowca zwraca uwagę na cechy użytkowe, warunkuje go ekonomika chowu, tym samym niejednokrotnie zatraca się cechy rasowe i powstają stada nie mające nic wspólnego z jakąkolwiek rasą.
    W części I zajmę się selekcją królików, w II doborem do stada podstawowego i w III kojarzeniem królików.
    Selekcja, najogólniej to dobór królików do hodowli. W wyniku selekcji zostają wyodrębnione dwie grupy zwierząt: - wyselekcjonowana, zostawiona do reprodukcji celem przekazywania swoich genów potomstwu i grupa o niższej wartości genetycznej, która zostanie wyeliminowana ze stada podstawowego.
Zadaniem selekcji jest uzyskanie wśród potomstwa cech wyższych z punktu widzenia hodowlanego niż u ich rodziców. Selekcja więc ma prowadzić do stałego podnoszenia wartości genotypowej i fenotypowej stada.
Oczywiście efekty obserwujemy wśród pokolenia potomnego i są one zależne od:
-    dokładności oszacowania osobników o najwyższej wartości hodowlanej, najlepszych     genetycznie,
-    płodności i plenności wyselekcjonowanych osobników,
-    genetycznej zmienności cech selekcjonowanej populacji, czyli stopnia odziedziczalności cech.
Selekcja musi być prowadzona w sposób ciągły – zaprzestanie jej prowadzenia w stosunkowo krótkim czasie doprowadzi do zanikania cech wyselekcjonowanych czyli do równowagi genetycznej stada.
Warunkiem powodzenia selekcji jest genetyczna zmienność organizmów, czyli zdolność do rekombinacji i mutacji genów i ma ona ewolucyjne znaczenie. Jeżeli króliki o odmiennych cechach wyznaczonych nową mutacją lub rekombinacją genów, czy oboma tymi zjawiskami powodują pożądaną przez nas zmianę wśród potomstwa to ich geny mogą zachować się w puli genów kolejnych pokoleń danej populacji a nawet przenieść na całą populację.
Selekcja prowadzi do doskonalenia królików w zakresie pożądanych cech fenotypowych i użytkowych, jednak szybkość zachodzących zmian jest zależna od wielu czynników:
-    płodności selekcjonowanego stada,
-    długości okresu użytkowania stada podstawowego,
-    zmienności selekcjonowanej cechy,
-    liczby cech selekcjonowanych w jednym czasie,
-    wartości odstępu pokoleń.
Płodność stada selekcjonowanego w wypadku królików jest czynnikiem stosunkowo łatwym do pokonania, gdyż zarówno liczba, jak i częstotliwość miotów jest u królików stosunkowo duża. Waga tego czynnika jest jednak podstawowa, ponieważ w wyniku prowadzonej przez nas selekcji eliminujemy osobniki, u których pożądane cechy wystąpiły minimalnie lub nie wystąpiły i do dalszej hodowli pozostają tylko króliki o cechach pożądanych. Ważnym jest też zapewnienie liczby królików potrzebnych do remontu stada podstawowego, który to w wypadku hodowli rasowych wynosi 2-3 lata, stąd wynika  okres użytkowania stada.
Zmienność cechy selekcjonowanej wpływa zasadniczo na wielkość różnicy selekcyjnej. Duża zmienność daje możliwość zaostrzenia selekcji i jest o tyle łatwiejsza, że pozwala na dokładniejsze określenie królików pożądanych. W hodowlach rasowych, gdzie interesuje nas najbardziej fenotyp i genotyp królika zmienność cech jest trudniejsza ale zawęża pole poszukiwanych cech. W chowie towarowym dochodzą w bardziej dominującej formie cechy wpływające na ekonomikę produkcji, a więc opłacalność chowu.
Różnica selekcyjna jest wartością ważną ze względu na liczbę cech selekcjonowanych. Im większa ilość cech selekcjonowanych tym różnica mniejsza. Postęp genetyczny zdecydowanie zmniejszy się gdy selekcja w naszym stadzie prowadzona będzie na większą liczbę cech. W wypadku hodowli królików zalecałbym prowadzenie selekcji na jedną cechę   ( max.2), gdyż nasi podopieczni mają na tyle duże i częste mioty, że w zasadzie nic nie zmusza nas do pośpiechu a mniejsza ilość cech selekcjonowanych pozwala na dokładniejszy wybór wyselekcjonowanych królików. Ilość cech jest ważna ze względu na korelacje między cechami, które mogą być dodatnie i odwrotnie. Korelacje ujemne to takie, gdzie króliki pod względem jednej cechy doskonałe, mają drugą zdecydowanie złą. W prowadzonej selekcji musimy brać pod uwagę okres osiągania dojrzałości rozrodczej naszego stada. Im mniejszy odstęp pokoleniowy tym większa ilość potomstwa zostaje do dalszej selekcji. Decyduje również okres możliwości  oceny wartości genetycznej, który w hodowlach królików rasowych warunkują m.in. cechy okrywy włosowej i jej dojrzałości finalnej.
W selekcji zwierząt gospodarskich, które są poligamiczne możemy sobie pozwolić na zróżnicowanie selekcji samców i samic. Samiec królików jest w stanie zapłodnić wiele samic, a więc w populacji zawsze prawie dysponujemy nadmiarem samców. Z tego też względu ostrzejszej selekcji poddamy samce.
Selekcja prowadzi nas do uzyskiwania coraz lepszych wartości fenotypowych królików a tym samym uzyskiwania postępu genetycznego. Oprócz postępu genetycznego występuje pojęcie postępu produkcyjnego, którego wartości zależne są od warunków bytowania królików. Różnica między wymienionymi postępami polega na tym, że postęp genetyczny jest uzależniony od selekcji, krzyżowania i kojarzenia zaś postęp produkcyjny jest zależny głównie od polepszania warunków bytowania. W pogarszających się warunkach bytowania postęp genetyczny może się nie pojawić. Właściwa praca hodowlana to taka, w której postęp genetyczny jest współzależny od postępu produkcyjnego.
W prowadzeniu selekcji wśród zwierząt należy uwzględnić pojęcie granicy selekcyjnej.
Jest to zjawisko polegające na obserwowaniu w paru pokoleniach zaniku postępu genetycznego przy nie zmieniających się warunkach bytowania. Zależne jest ono od zaniku zmienności genetycznej stada i w małych stadach od wzrostu homozygotyczności w parach genów selekcjonowanych cech.
Rodzaje selekcji to naturalna i sztuczna.
Selekcja naturalna to selekcja bez udziału hodowcy, losowo odbywająca się w stadzie, obliczona na przetrwanie populacji.
Selekcja sztuczna to selekcja, na którą  wpływ ma hodowca i on kieruje wyborem i ilością cech poddanych metodom zootechnicznym.
Selekcja sztuczna może być prowadzona:
w kierunku:
-    genu dominującego lub przeciw niemu,
-    genu recesywnego lub przeciw niemu,
-    genów o działaniu sumującym,
-    genów o epistatycznym współdziałaniu,
-    genów o naddominacyjnym współdziałaniu,
ze względu na                                                                                                                                                   końcowy efekt selekcyjny:
-    kierunkowa,
-    stabilizująca,
-    rozdzielcza,                                                                                                                                                        rodzaj reakcji na selekcję:
o  bezpośrednia,

o  pośrednia,                                                                                                                                                             liczbę decyzji selekcyjnych,
o    jednostopniowa,
o    wielostopniowa,                                                                                                                                                 wielkość jednostki selekcyjnej,
o    indywidualna,
o    rodzinowa,
liczbę cech doskonalonych,
o    na jedną cechę,
o     na kilka cech,
§    następcza,
§    niezależna,
§    według indeksu selekcyjnego,
nieaddytywne działanie genów,
o    powrotna,
o    powrotna przemienna.


Podsumowując. Selekcja w pracy hodowlanej jest jednym z podstawowych warunków powodzenia hodowli królików rasowych. Wymienione rodzaje selekcji wymagają niejednokrotnie wiedzy z dziedziny genetyki, stąd stwierdzenie, że wielu hodowców postęp produkcyjny uważa za wystarczający. W amatorskiej hodowli królików musi być prowadzona selekcja, gdyż naturalne kojarzenia będą wsteczne a tym samym nieekonomiczne. Hodowca nie powinien bazować tylko na materiale pozyskanym z zewnątrz. Miernikiem jego wiedzy, doświadczenia i zaangażowania są jego króliki- z jego stada, przez niego wyselekcjonowane.
Zapraszam do dyskusji na ten temat. Szczegóły wymienionych rodzajów selekcji mogę dyskutować indywidualnie lub na spotkaniach tematycznych. Celem mojego artykułu jest zaprezentowanie możliwości i potrzeby pracy hodowlanej. Życzę sukcesów w hodowlach. Naszym zadaniem jest ciągłe utrzymywanie ras królików, które hodujemy w czystości rasy i ich popularyzowanie.

 
Start arrow Rasy królików arrow Hotot biały
Hotot biały
Autor: Wł. Klewin   
05.10.2008.

W historii hodowli królików traktowanej często jako zajęcie czysto męskie, znaczącą rolę przy tworzeniu nowych ras odegrało kilka pań- hodowczyń.
W literaturze zachodnio-europejskiej można znaleźć wzmianki o m.in. Niemce Sandemann, która wyhodowała królika marburskiego, Holenderce Van Schelven odpowiedzialnej za lotaryńskiego srokacza, czy Angielce Illingworth (królik liliowy). Jednak najbardziej znana jest Eugenia Bernard z Francji, której królik hotot biały przyniósł zasłużony rozgłos i uznanie w hodowlanym świecie.
Pani Bernard, wielka miłośniczka hodowli królików pracująca jako nauczycielka w miejscowości Hotot en Aule, podjęła się na początku XX wieku prac nad wyhodowaniem całkiem nowej rasy królików. Do kojarzeń, jak twierdziła używała wyłącznie tradycyjnych bezrasowych królików o ubarwieniu czarno-białym, powszechnie hodowanych w tamtym czasie we Francji. Po latach selekcji, których celem było uzyskanie osobników czysto białych z zachowaniem jedynie czarnych obwódek wokół oczu, jej żmudna praca przyniosła pożądany efekt.
Po raz pierwszy króliki nowej rasy nazwanej hotot biały (oryg. Blanc Hotot) na cześć miejscowości, w której przyszła na świat, prezentowane były na jednej z lokalnych wystaw w roku 1912.
Wybuch I wojny światowej zahamował dalszy rozwój rasy i dopiero w latach dwudziestych hototy dostały się do innych krajów m.in. Szwajcarii(1927), Niemiec (1930), w których to w ciągu lat pokrzyżowano do hototów króliki różnych ras, mając na celu poprawę budowy, barwy, itp. W wyniku powyższych krzyżówek w żyłach obecnie hodowanych przedstawicieli tej rasy płynie również krew królików: wiedeński biały, francuski srebrzysty czy holenderski.
W hodowli hototów największą wagę przywiązuje się do wyhodowania zwierząt o jak najdoskonalszych i równomiernych czarnych obwódkach oczu. Zdarzają się jednak zwierzęta, u których występują niepożądane czarne plamki, szczególnie w okolicy pyszczka, na grzbiecie czy na uszach. Zdaniem wielu ekspertów wady umiejscowione na tych częściach ciała wskazują, że w przeszłości pani Bernard używała do kojarzeń srokaczy niemieckich lub angielskich.
Hotot biały należy do ras znanych w świecie, chociaż jego populacja nie należy do zbyt licznych. Występuje w formie krótkowłosej (rex) oraz miniaturowej (karzełek).
     W naszych hodowlach spotyka się pojedyncze egzemplarze hototów białych, również reksów. Częstym uczestnikiem naszych wystaw jest też karzełek hotot.

 

Opis rasy
Rasa średnia, idealna masa ciała 4- 5,1 kg. Ciało średnio masywne, nieco wydłużone, kończyny średnio silne, głowa krótka, szeroka w partii czołowo-nosowej, u samic nieco mniejsza. Uszy mięsiste o długości 12-12,5 cm. Okrywa włosowa bardzo gęsta, szczególnie w podszyciu, długość okrywy 3-3,5 cm. Barwa okrywy czysto biała, również w podszyciu. Okrywa o dobrym połysku. Rysunek stanowią czarne 3-5mm szerokie obwódki wokół oczu, kolor oczu ciemno-brązowy. Pazurki białe.
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Imieniny

22 Stycznia 2018
Poniedziałek
Imieniny obchodzą:
Anastazy, Dobromysł,
Gaudencjusz,
Gaudenty, Marta,
Wincenty
Do końca roku zostało 344 dni.
© 2018 Królikarz Polski ::
- www.krolikarzpolski.pl -