Migawki

Króliki- praca hodowlana cz.I



    Praca hodowlana w stadzie królików jest ciągłym i żmudnym zajęciem. Etapami jej są: selekcja, dobór królików do stada podstawowego (rozpłodowego), kojarzenie par.
W hodowlach królików będą występowały różnice w pracy hodowlanej między hodowlami amatorskim- zajmującymi się hodowlą królików rasowych i chowem towarowym- więcej uwagi poświęcającym cechom użytkowym królików.
Zajmę się tylko hodowlą królików rasowych. Jest to o tyle ważny dział hodowlany, że preferuje on utrzymanie i doskonalenie ras uznanych, ich cech fenotypowych i użytkowych. Jest warunkiem rozwoju danej rasy. W chowie towarowym hodowca zwraca uwagę na cechy użytkowe, warunkuje go ekonomika chowu, tym samym niejednokrotnie zatraca się cechy rasowe i powstają stada nie mające nic wspólnego z jakąkolwiek rasą.
    W części I zajmę się selekcją królików, w II doborem do stada podstawowego i w III kojarzeniem królików.
    Selekcja, najogólniej to dobór królików do hodowli. W wyniku selekcji zostają wyodrębnione dwie grupy zwierząt: - wyselekcjonowana, zostawiona do reprodukcji celem przekazywania swoich genów potomstwu i grupa o niższej wartości genetycznej, która zostanie wyeliminowana ze stada podstawowego.
Zadaniem selekcji jest uzyskanie wśród potomstwa cech wyższych z punktu widzenia hodowlanego niż u ich rodziców. Selekcja więc ma prowadzić do stałego podnoszenia wartości genotypowej i fenotypowej stada.
Oczywiście efekty obserwujemy wśród pokolenia potomnego i są one zależne od:
-    dokładności oszacowania osobników o najwyższej wartości hodowlanej, najlepszych     genetycznie,
-    płodności i plenności wyselekcjonowanych osobników,
-    genetycznej zmienności cech selekcjonowanej populacji, czyli stopnia odziedziczalności cech.
Selekcja musi być prowadzona w sposób ciągły – zaprzestanie jej prowadzenia w stosunkowo krótkim czasie doprowadzi do zanikania cech wyselekcjonowanych czyli do równowagi genetycznej stada.
Warunkiem powodzenia selekcji jest genetyczna zmienność organizmów, czyli zdolność do rekombinacji i mutacji genów i ma ona ewolucyjne znaczenie. Jeżeli króliki o odmiennych cechach wyznaczonych nową mutacją lub rekombinacją genów, czy oboma tymi zjawiskami powodują pożądaną przez nas zmianę wśród potomstwa to ich geny mogą zachować się w puli genów kolejnych pokoleń danej populacji a nawet przenieść na całą populację.
Selekcja prowadzi do doskonalenia królików w zakresie pożądanych cech fenotypowych i użytkowych, jednak szybkość zachodzących zmian jest zależna od wielu czynników:
-    płodności selekcjonowanego stada,
-    długości okresu użytkowania stada podstawowego,
-    zmienności selekcjonowanej cechy,
-    liczby cech selekcjonowanych w jednym czasie,
-    wartości odstępu pokoleń.
Płodność stada selekcjonowanego w wypadku królików jest czynnikiem stosunkowo łatwym do pokonania, gdyż zarówno liczba, jak i częstotliwość miotów jest u królików stosunkowo duża. Waga tego czynnika jest jednak podstawowa, ponieważ w wyniku prowadzonej przez nas selekcji eliminujemy osobniki, u których pożądane cechy wystąpiły minimalnie lub nie wystąpiły i do dalszej hodowli pozostają tylko króliki o cechach pożądanych. Ważnym jest też zapewnienie liczby królików potrzebnych do remontu stada podstawowego, który to w wypadku hodowli rasowych wynosi 2-3 lata, stąd wynika  okres użytkowania stada.
Zmienność cechy selekcjonowanej wpływa zasadniczo na wielkość różnicy selekcyjnej. Duża zmienność daje możliwość zaostrzenia selekcji i jest o tyle łatwiejsza, że pozwala na dokładniejsze określenie królików pożądanych. W hodowlach rasowych, gdzie interesuje nas najbardziej fenotyp i genotyp królika zmienność cech jest trudniejsza ale zawęża pole poszukiwanych cech. W chowie towarowym dochodzą w bardziej dominującej formie cechy wpływające na ekonomikę produkcji, a więc opłacalność chowu.
Różnica selekcyjna jest wartością ważną ze względu na liczbę cech selekcjonowanych. Im większa ilość cech selekcjonowanych tym różnica mniejsza. Postęp genetyczny zdecydowanie zmniejszy się gdy selekcja w naszym stadzie prowadzona będzie na większą liczbę cech. W wypadku hodowli królików zalecałbym prowadzenie selekcji na jedną cechę   ( max.2), gdyż nasi podopieczni mają na tyle duże i częste mioty, że w zasadzie nic nie zmusza nas do pośpiechu a mniejsza ilość cech selekcjonowanych pozwala na dokładniejszy wybór wyselekcjonowanych królików. Ilość cech jest ważna ze względu na korelacje między cechami, które mogą być dodatnie i odwrotnie. Korelacje ujemne to takie, gdzie króliki pod względem jednej cechy doskonałe, mają drugą zdecydowanie złą. W prowadzonej selekcji musimy brać pod uwagę okres osiągania dojrzałości rozrodczej naszego stada. Im mniejszy odstęp pokoleniowy tym większa ilość potomstwa zostaje do dalszej selekcji. Decyduje również okres możliwości  oceny wartości genetycznej, który w hodowlach królików rasowych warunkują m.in. cechy okrywy włosowej i jej dojrzałości finalnej.
W selekcji zwierząt gospodarskich, które są poligamiczne możemy sobie pozwolić na zróżnicowanie selekcji samców i samic. Samiec królików jest w stanie zapłodnić wiele samic, a więc w populacji zawsze prawie dysponujemy nadmiarem samców. Z tego też względu ostrzejszej selekcji poddamy samce.
Selekcja prowadzi nas do uzyskiwania coraz lepszych wartości fenotypowych królików a tym samym uzyskiwania postępu genetycznego. Oprócz postępu genetycznego występuje pojęcie postępu produkcyjnego, którego wartości zależne są od warunków bytowania królików. Różnica między wymienionymi postępami polega na tym, że postęp genetyczny jest uzależniony od selekcji, krzyżowania i kojarzenia zaś postęp produkcyjny jest zależny głównie od polepszania warunków bytowania. W pogarszających się warunkach bytowania postęp genetyczny może się nie pojawić. Właściwa praca hodowlana to taka, w której postęp genetyczny jest współzależny od postępu produkcyjnego.
W prowadzeniu selekcji wśród zwierząt należy uwzględnić pojęcie granicy selekcyjnej.
Jest to zjawisko polegające na obserwowaniu w paru pokoleniach zaniku postępu genetycznego przy nie zmieniających się warunkach bytowania. Zależne jest ono od zaniku zmienności genetycznej stada i w małych stadach od wzrostu homozygotyczności w parach genów selekcjonowanych cech.
Rodzaje selekcji to naturalna i sztuczna.
Selekcja naturalna to selekcja bez udziału hodowcy, losowo odbywająca się w stadzie, obliczona na przetrwanie populacji.
Selekcja sztuczna to selekcja, na którą  wpływ ma hodowca i on kieruje wyborem i ilością cech poddanych metodom zootechnicznym.
Selekcja sztuczna może być prowadzona:
w kierunku:
-    genu dominującego lub przeciw niemu,
-    genu recesywnego lub przeciw niemu,
-    genów o działaniu sumującym,
-    genów o epistatycznym współdziałaniu,
-    genów o naddominacyjnym współdziałaniu,
ze względu na                                                                                                                                                   końcowy efekt selekcyjny:
-    kierunkowa,
-    stabilizująca,
-    rozdzielcza,                                                                                                                                                        rodzaj reakcji na selekcję:
o  bezpośrednia,

o  pośrednia,                                                                                                                                                             liczbę decyzji selekcyjnych,
o    jednostopniowa,
o    wielostopniowa,                                                                                                                                                 wielkość jednostki selekcyjnej,
o    indywidualna,
o    rodzinowa,
liczbę cech doskonalonych,
o    na jedną cechę,
o     na kilka cech,
§    następcza,
§    niezależna,
§    według indeksu selekcyjnego,
nieaddytywne działanie genów,
o    powrotna,
o    powrotna przemienna.


Podsumowując. Selekcja w pracy hodowlanej jest jednym z podstawowych warunków powodzenia hodowli królików rasowych. Wymienione rodzaje selekcji wymagają niejednokrotnie wiedzy z dziedziny genetyki, stąd stwierdzenie, że wielu hodowców postęp produkcyjny uważa za wystarczający. W amatorskiej hodowli królików musi być prowadzona selekcja, gdyż naturalne kojarzenia będą wsteczne a tym samym nieekonomiczne. Hodowca nie powinien bazować tylko na materiale pozyskanym z zewnątrz. Miernikiem jego wiedzy, doświadczenia i zaangażowania są jego króliki- z jego stada, przez niego wyselekcjonowane.
Zapraszam do dyskusji na ten temat. Szczegóły wymienionych rodzajów selekcji mogę dyskutować indywidualnie lub na spotkaniach tematycznych. Celem mojego artykułu jest zaprezentowanie możliwości i potrzeby pracy hodowlanej. Życzę sukcesów w hodowlach. Naszym zadaniem jest ciągłe utrzymywanie ras królików, które hodujemy w czystości rasy i ich popularyzowanie.

 
Burgundzki
Autor: Wł. Klewin   
05.10.2008.

 
      Przodków tej rasy znano już we wczesnym średniowieczu, gdzie hodowane były dla pozyskiwania cennego mięsa.
Starania o utrwalenie i uznanie jako rasy królika burgundzkiego rozpoczęto z początkiem XX wieku, oficjalnie uznana została we Francji w 1914 roku pod nazwą fauve de Bourgogne (płowy z Burgundii). Królik burgundzki od początku istnienia hodowany był w celach produkcji mięsnej ale ceniony był również przez przemysł futrzarski ze względu na dość dobrą jakość okrywy włosowej i oryginalną żółtą barwę.
Obecnie rasa ta jest powszechnie hodowana w krajach europejskich, a swoją popularność zawdzięcza bardzo dobrym przyrostom masy ciała, wydajności rzeźnej w granicach 60%, jak również dobrej płodności oraz świetnie rozwiniętemu instynktowi macierzyńskiemu u samic. Zdaniem wielu ekspertów rasa ta jest jedną z najlepszych wśród ras wyróżniających się wybitnymi walorami użytkowymi.
    Warto zwrócić uwagę na różnice dotyczące barwy i długości uszu u królika burgundzkiego. We Francji kraju swojego pochodzenia w przebiegu lat zmieniono zasadniczo barwę królika burgundzkiego. Obecnie w tym kraju barwa tej rasy jest prawie czerwona jak u królika nowozelandzkiego czerwonego i w niczym nie przypomina pierwotnej barwy żółtej (płowej). W większości krajów królik burgundzki uznany jest w barwie żółto-czerwonej. Pierwotną barwę zachowali jedynie hodowcy w Holandii, również we Włoszech i Czechach preferuje się kolor żółty u królika burgundzkiego. Równie ciekawe jest zróżnicowanie w długości uszu. Powszechnie uznaje się, że rasa ta posiada nieco dłuższe uszy niż inne rasy średnie. Wzorzec francuski idealną długością określa 11,5-12,5 cm i niedopuszczalna jest długość poniżej 11cm lub powyżej 13cm. We Włoszech maksymalną jest 14cm, w Szwajcarii idealne jest 13,5-14,5cm, a w Holandii za minimalną uznaje się 13cm, idealną 14cm, a maksymalną aż 15cm. Wszystkie te rozbieżności reguluje wzorzec europejski, który określa barwę królika burgundzkiego jako jasno-żółto-czerwoną, a za idealną długość uszu uznaje 11-13cm. Warto dodać, że we wzorcu europejskim figurują dwa typy królika burgundzkiego jako odrębne rasy tj; ogólnie uznany burgundzki powszechnie hodowany w Europie (również w Polsce) oraz tzw. oryginalny czerwony burgundzki (typ francuski).
    Królik burgundzki jest głównie hodowany w celach produkcji mięsnej, zarówno w czystości rasy jak i krzyżówkach międzyrasowych. Rasa ta posiada ku temu świetne predyspozycje: mniejsza głowa, słabsze uszy i skóra, wybitne umięśnienie, płodność i przyrosty masy ciała.
Dużą popularność królika burgundzkiego w innych krajach sprawiła, że także w Polsce od pewnego czasu można zaobserwować wzrost zainteresowania hodowlą tej cenionej rasy, która jak można sądzić z czasem również w naszym kraju stanie się jedną z podstawowych w hodowli.

 

Opis rasy.

Rasa zaliczana do ras średnich, idealna masa ciała 4,0-5,3kg. Harmonijna budowa ciała, tułów krępy, walcowaty, dobrze umięśniony, dobrze rozwinięty przód i zad, głowa mocno osadzona na krótkiej szyi, szeroka u samców szczególnie w partii czoła i nosa. Kończyny przednie średnio długie. Uszy mięsiste o zaokrąglonych końcach o długości 11,5-13cm. Okrywa włosowa gęsta w podszyciu, sprężysta o długości około 3cm. Barwa okrywy włosowej piaskowo-czerwona (żółto-czerwona) równomiernie rozłożona na całym ciele włączając głowę, uszy i kończyny. Obwódki oczne, wewnętrzne strony kończyn, brzuch i spód ogona mają barwę jasno-kremową. Barwa włosów podszyciowych nieznacznie jaśniejsza niż barwa okrywy. W barwie podszycia na brzuchu dopuszczalna jest barwa kości słoniowej, a na spodzie ogona nawet biała i nie jest to wadą. Barwa oczu brązowa, pazurki ciemno-rogowe.

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Imieniny

22 Stycznia 2018
Poniedziałek
Imieniny obchodzą:
Anastazy, Dobromysł,
Gaudencjusz,
Gaudenty, Marta,
Wincenty
Do końca roku zostało 344 dni.
© 2018 Królikarz Polski ::
- www.krolikarzpolski.pl -