Migawki

Kopulacja, ciąża i poród, mleczność samic.

O zachowaniach samicy w czasie rui pisałem w poprzednim artykule. Ruja u samic trwa 5-6 dni a następnie stopniowo przechodzi w stan spokoju. Powtarza się ten cykl w odstępach 16 dniowych. Najłatwiejsze rozpoznanie rui to wygląd narządów płciowych. Na skutek dojrzewania pęcherzyków Graafa narządy rozwierają się i mają kolor ciemno różowy. Najlepsze efekty mają miejsce gdy do krycia dochodzi w okresie rui. Zawsze wkładamy samicę do klatki samca. Dobrym układem jest krycie młodej samicy przez starszego (doświadczonego) samca lub odwrotnie. Akt kopulacji trwa 3-5 minut. Skuteczny akt uznaje się gdy samiec przewraca się na bok z charakterystycznym piskiem. Można przeprowadzać tzw. krycie kontrolne czyli po 5 dniach wpuścić samicę do samca, jeżeli samica nie dopuszcza samca to znaczy, że krycie było skuteczne. Następną ruję samica ma w pierwszych dniach po wykocie i wówczas krycia są najbardziej skuteczne. Płodność samic zależna jest od cech dziedzicznych ale ważnymi czynnikami są: żywienie, stan fizjologiczny, oświetlenie i pora roku. Największą płodność królice mają wiosną; o około 8% większą niż latem i 11% niż jesienią oraz zimą.
Ciąża trwa u królic 31 dni. Przy miotach mniej licznych wykot może nastąpić później, a przy miotach bardzo licznych wcześniej. Rozpoznanie skutecznej ciąży możliwe jest w trzecim tygodniu. Pod koniec ciąży gruczoły mleczne są mocno nabrzmiałe i obserwujemy wyraźnie większy brzuch u samicy. 3-4 dni przed wykotem należy umieścić w klatce skrzynkę wykotową oraz zapewnić materiał do budowy gniazda. W razie występowania oznak budowy gniazda po 14-17 dniach można przyjąć, że ma miejsce ciąża urojona (rzekoma).
Poród u królików jest w zasadzie bezkonfliktowy. Trwa krótko a następuje nad ranem lub w nocy. Młode rodzą się ślepe, głuche, nieowłosione, bardzo wrażliwe na zimno i niedołężne.
Świetnie natomiast mają rozwinięty zmysł czucia i węchu oraz rozróżniają smak kwaśny i słodki. Masa ciała  noworodków wynosi 35-60 g, w zależności od wielkości miotu. Po 6-8 dniach następuje podwojenie masy a po 14 dniach młode ważą pięć razy więcej. W wieku 12-14 dni młode zaczynają widzieć, a po 3 tygodniach opuszczają gniazdo i samodzielnie zaczynają pobierać pokarm. U pierwiastek zdarza się, że miot jest porozrzucany po klatce. Należy wtedy próbować podrzucić młode do gniazda, a jeżeli nie przynosi to rezultatów  podrzucić innej karmiącej samicy. Po wykocie należy sprawdzić gniazdo (najlepiej pod nieobecność samicy). Młode powinny mieć gładką skórę, bez pofałdowań. Przy licznych miotach zachodzi obawa nie dokarmienia młodych. Gdy miot mamy zamiar przeznaczyć do celów hodowlanych, najrozsądniej jest pozostawić 6-8 królicząt. Właściwe karmienie i zdolność samicy zależy od jej kondycji i stanu odżywienia. Laktacja samic trwa wzrostowo trzy tygodnie a następnie zmniejsza się. Procesy te regulują się najlepiej u samic pokrytych (ciężarnych). Ilość produkowanego mleka zależy też od ilości wykotów. U pierworódek okres trwania laktacji jest krótszy, następnie wzrasta do siódmego wykotu i znowu maleje. Bardzo ważnym czynnikiem jest stosunek białka do energii w dawce żywieniowej samic. Powinien utrzymywać się w ilości 11,5-12,5 g białka na 100 kcal energii przemiennej. Nie powinno się podawać zbyt dużej ilości białka ponieważ samica go nie spożytkuje. Nie może zabraknąć w pokarmie samic karmiących włókna. Zapobiega ono zaburzeniom trawiennym i powinno mieć 11,5% udziału w dawce. Musimy zapewnić stały dostęp do wody. Na produkcję mleka wpływa też ilość młodych w miocie (im większy miot, tym więcej mleka). Właściwość procesów odkarmiania młodych kontrolujemy ważąc je w 21 dniu życia.

 
Start
Podstawy genetyki w hodowli królikow rasowych
Redaktor: Stefan   
20.11.2008.
Podstawy genetyki w hodowli królików rasowych.

     Hodowanie królików rasowych to poza niewątpliwą przyjemnością- obowiązek ciągłego doskonalenia materiału hodowlanego. W naszym kraju ocenie podlegają ;
    - masa ciała,
    - budowa ciała,
    - typ rasowy,
    -jakość okrywy włosowej,
    - barwa okrywy włosowej,
    - specyficzne cechy rasowe.
Głównie te cechy wszyscy hodowcy bacznie obserwują u swoich podopiecznych, starają się by były jak najbliższe wzorca, chcą je doskonalić. Zasadniczy wpływ na cechy rasowe ma dziedziczenie ich po rodzicach, czyli genetyczne przekazywanie potomstwu. Naszym zadaniem jest takie prowadzenie pracy hodowlanej, aby w obrębie rasy a następnie linii uzyskać króliki zbliżone do ideału. Dokonać tego możemy na drodze odpowiednich kojarzeń i selekcji w stadzie czyli poprzez genetyczne kierunkowanie naszej hodowli.
      Jądra komórkowe w komórkach ciała zawierają chromosomy decydujące o ich właściwościach genetycznych. Na tych chromosomach w odpowiednich miejscach umieszczone są geny, które decydują o sile ujawniania się cech, których dotyczą. W jądrach komórkowych chromosomy występują w formie podwójnej-diploidalnej, natomiast w komórkach rozrodczych (komórki jajowe, plemniki) w formie pojedynczej-haploidalnej.
Po zapłodnieniu następuje połączenie komórek rozrodczych, czyli chromosomy komórki jajowej w formie haploidalnej X łączą się z chromosomami plemnika w formie haploidalnej Y tworząc nową komórkę „XY” zwaną zygotą, która jest komórką diploidalną (X+Y) i początkiem nowego życia.
Na przykładzie barwy okrywy włosowej wyjaśnijmy proces przekazywania tej cechy przez rodziców. Króliki A i B mają czarną okrywę włosową. U królika A obydwa chromosomy warunkujące czarną barwę okrywy mają takie same geny, w tym samym miejscu- jest on homozygotyczny pod względem barwy okrywy.
U drugiego królika B w tym samym miejscu na obu chromosomach występują różne geny- jeden decydujący o czarnej barwie okrywy, a drugi o białej – jest on heterozygotyczny pod względem barwy okrywy. Królik A ma identyczny fenotyp (barwa okrywy) i genotyp, a królik B fenotyp i genotyp różne, jednak również czarną okrywę włosową. Oznacza to, że gen odpowiadający za barwę czarną  zwyciężył gen odpowiadający za barwę białą. Gen odpowiadający za barwę czarną jest dominujący, a gen odpowiadający za barwę białą recesywny.
 Jeżeli skojarzymy ze sobą dwa króliki, u których połączenie chromosomów nastąpi tak iż geny odpowiadające za barwę okrywy umieszczone w tym samym miejscu nie będą względem siebie dominujące to dziedziczenie barwy okrywy włosowej nastąpi w ten sposób;  
       Dwa króliki homozygotyczne, jeden pod względem czarnej barwy okrywy  i drugi pod względem białej barwy okrywy . Potomstwo przejmie pośrednią barwę okrywy włosowej.
Jeżeli dalej skojarzymy potomstwo między sobą to w drugim pokoleniu z miotu czterech sztuk: jeden królik będzie miał czarną barwę okrywy, za co odpowiadają geny barwy czarnej z obu chromosomów, drugi będzie miał białą okrywę, za co odpowiadają geny białe z obu chromosomów i dwa króliki będą miały barwę pośrednią za co odpowiadają gen czarny z jednego chromosomu i biały zlokalizowany  na drugim chromosomie. Sumując- w drugim pokoleniu proporcje rozkładają się następująco: 25% barwa czarna uwarunkowana homozygotycznie, 25% barwa biała uwarunkowana homozygotycznie i 50% barwa pośrednia uwarunkowana heterozygotycznie. Dziedziczenie takie nazywamy pośrednim.
        Dwa króliki homozygotyczne, jeden pod względem czarnej barwy okrywy uwarunkowany genami dominującymi i drugi pod względem białej barwy okrywy uwarunkowany genami recesywnymi. Potomstwo przejmie barwę okrywy czarną z heterozygotycznym układem genów (na jednym chromosomie dominujący gen barwy czarnej, na drugim recesywny gen barwy białej). Wniosek- gen dominujący wyklucza gen recesywny w układzie heterozygotycznym. Jeżeli dalej skojarzymy potomstwo między sobą to w drugim pokoleniu w miocie otrzymamy: 75% z czarną okrywą, (w tym 25% uwarunkowane homozygotycznie genami dominującymi i 50% uwarunkowane heterozygotycznie) i 25% z białą okrywą uwarunkowane homozygotycznie z recesywnych genów. Dziedziczenie takie nazywamy dominacyjnym.
W obu przykładach w drugim pokoleniu rozkład genetyczny przedstawia się jak: 1:2:1.
Różnica polega na tym, że przy kojarzeniu pośrednim otrzymujemy trzy fenotypy barwy okrywy włosowej, natomiast przy dziedziczeniu dominacyjnym dwa fenotypy barwy okrywy.  
    Przykłady, które zaprezentowałem dotyczą kojarzeń w pokrewieństwie tzn. rodziców z dziećmi i rodzeństwa między sobą. W hodowlach królików rasowych ma to duże znaczenie, gdyż prowadzi do wyselekcjonowania osobników o cechach szczególnie pożądanych lub na drodze kojarzeń otrzymania osobników o szczególnie pozytywnych cechach. Ważne jest odpowiednie kontrolowanie kojarzeń krewniaczych. Nadmierne spokrewnienie przyniesie więcej strat niż pożytku. Po jednokrotnym kojarzeniu w pokrewieństwie (rodzeństwo między sobą, rodzice-dzieci) należy „odświeżyć krew” wprowadzając nie spokrewnione osobniki.
W hodowlach można prowadzić kojarzenia krewniacze w obrębie rasy i linii, a następnie doprowadzać do kojarzeń międzyliniowych wśród wyselekcjonowanych osobników o szczególnie pożądanych cechach.
Temat kojarzeń w pokrewieństwie jest wśród hodowców tematem kontrowersyjnym, jednak uważam, że tylko w taki sposób można utrzymać i doskonalić nasze króliki. Podstawą naszej pracy hodowlanej  musi być hodowanie królików rasowych i z tego powodu musimy utrwalać fenotypy hodowanych ras.
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Imieniny

18 Października 2017
Środa
Imieniny obchodzą:
Julian, Łukasz, René
Do końca roku zostało 75 dni.
© 2017 Królikarz Polski ::
- www.krolikarzpolski.pl -