Migawki

Podstawy genetyki w hodowli królikow rasowych
Podstawy genetyki w hodowli królików rasowych.

     Hodowanie królików rasowych to poza niewątpliwą przyjemnością- obowiązek ciągłego doskonalenia materiału hodowlanego. W naszym kraju ocenie podlegają ;
    - masa ciała,
    - budowa ciała,
    - typ rasowy,
    -jakość okrywy włosowej,
    - barwa okrywy włosowej,
    - specyficzne cechy rasowe.
Głównie te cechy wszyscy hodowcy bacznie obserwują u swoich podopiecznych, starają się by były jak najbliższe wzorca, chcą je doskonalić. Zasadniczy wpływ na cechy rasowe ma dziedziczenie ich po rodzicach, czyli genetyczne przekazywanie potomstwu. Naszym zadaniem jest takie prowadzenie pracy hodowlanej, aby w obrębie rasy a następnie linii uzyskać króliki zbliżone do ideału. Dokonać tego możemy na drodze odpowiednich kojarzeń i selekcji w stadzie czyli poprzez genetyczne kierunkowanie naszej hodowli.
      Jądra komórkowe w komórkach ciała zawierają chromosomy decydujące o ich właściwościach genetycznych. Na tych chromosomach w odpowiednich miejscach umieszczone są geny, które decydują o sile ujawniania się cech, których dotyczą. W jądrach komórkowych chromosomy występują w formie podwójnej-diploidalnej, natomiast w komórkach rozrodczych (komórki jajowe, plemniki) w formie pojedynczej-haploidalnej.
Po zapłodnieniu następuje połączenie komórek rozrodczych, czyli chromosomy komórki jajowej w formie haploidalnej X łączą się z chromosomami plemnika w formie haploidalnej Y tworząc nową komórkę „XY” zwaną zygotą, która jest komórką diploidalną (X+Y) i początkiem nowego życia.
Na przykładzie barwy okrywy włosowej wyjaśnijmy proces przekazywania tej cechy przez rodziców. Króliki A i B mają czarną okrywę włosową. U królika A obydwa chromosomy warunkujące czarną barwę okrywy mają takie same geny, w tym samym miejscu- jest on homozygotyczny pod względem barwy okrywy.
U drugiego królika B w tym samym miejscu na obu chromosomach występują różne geny- jeden decydujący o czarnej barwie okrywy, a drugi o białej – jest on heterozygotyczny pod względem barwy okrywy. Królik A ma identyczny fenotyp (barwa okrywy) i genotyp, a królik B fenotyp i genotyp różne, jednak również czarną okrywę włosową. Oznacza to, że gen odpowiadający za barwę czarną  zwyciężył gen odpowiadający za barwę białą. Gen odpowiadający za barwę czarną jest dominujący, a gen odpowiadający za barwę białą recesywny.
 Jeżeli skojarzymy ze sobą dwa króliki, u których połączenie chromosomów nastąpi tak iż geny odpowiadające za barwę okrywy umieszczone w tym samym miejscu nie będą względem siebie dominujące to dziedziczenie barwy okrywy włosowej nastąpi w ten sposób;  
       Dwa króliki homozygotyczne, jeden pod względem czarnej barwy okrywy  i drugi pod względem białej barwy okrywy . Potomstwo przejmie pośrednią barwę okrywy włosowej.
Jeżeli dalej skojarzymy potomstwo między sobą to w drugim pokoleniu z miotu czterech sztuk: jeden królik będzie miał czarną barwę okrywy, za co odpowiadają geny barwy czarnej z obu chromosomów, drugi będzie miał białą okrywę, za co odpowiadają geny białe z obu chromosomów i dwa króliki będą miały barwę pośrednią za co odpowiadają gen czarny z jednego chromosomu i biały zlokalizowany  na drugim chromosomie. Sumując- w drugim pokoleniu proporcje rozkładają się następująco: 25% barwa czarna uwarunkowana homozygotycznie, 25% barwa biała uwarunkowana homozygotycznie i 50% barwa pośrednia uwarunkowana heterozygotycznie. Dziedziczenie takie nazywamy pośrednim.
        Dwa króliki homozygotyczne, jeden pod względem czarnej barwy okrywy uwarunkowany genami dominującymi i drugi pod względem białej barwy okrywy uwarunkowany genami recesywnymi. Potomstwo przejmie barwę okrywy czarną z heterozygotycznym układem genów (na jednym chromosomie dominujący gen barwy czarnej, na drugim recesywny gen barwy białej). Wniosek- gen dominujący wyklucza gen recesywny w układzie heterozygotycznym. Jeżeli dalej skojarzymy potomstwo między sobą to w drugim pokoleniu w miocie otrzymamy: 75% z czarną okrywą, (w tym 25% uwarunkowane homozygotycznie genami dominującymi i 50% uwarunkowane heterozygotycznie) i 25% z białą okrywą uwarunkowane homozygotycznie z recesywnych genów. Dziedziczenie takie nazywamy dominacyjnym.
W obu przykładach w drugim pokoleniu rozkład genetyczny przedstawia się jak: 1:2:1.
Różnica polega na tym, że przy kojarzeniu pośrednim otrzymujemy trzy fenotypy barwy okrywy włosowej, natomiast przy dziedziczeniu dominacyjnym dwa fenotypy barwy okrywy.  
    Przykłady, które zaprezentowałem dotyczą kojarzeń w pokrewieństwie tzn. rodziców z dziećmi i rodzeństwa między sobą. W hodowlach królików rasowych ma to duże znaczenie, gdyż prowadzi do wyselekcjonowania osobników o cechach szczególnie pożądanych lub na drodze kojarzeń otrzymania osobników o szczególnie pozytywnych cechach. Ważne jest odpowiednie kontrolowanie kojarzeń krewniaczych. Nadmierne spokrewnienie przyniesie więcej strat niż pożytku. Po jednokrotnym kojarzeniu w pokrewieństwie (rodzeństwo między sobą, rodzice-dzieci) należy „odświeżyć krew” wprowadzając nie spokrewnione osobniki.
W hodowlach można prowadzić kojarzenia krewniacze w obrębie rasy i linii, a następnie doprowadzać do kojarzeń międzyliniowych wśród wyselekcjonowanych osobników o szczególnie pożądanych cechach.
Temat kojarzeń w pokrewieństwie jest wśród hodowców tematem kontrowersyjnym, jednak uważam, że tylko w taki sposób można utrzymać i doskonalić nasze króliki. Podstawą naszej pracy hodowlanej  musi być hodowanie królików rasowych i z tego powodu musimy utrwalać fenotypy hodowanych ras.
 
powered_by.png, 1 kB
Start arrow Regulamin
Zdrowe króliki- powodzenie w hodowli
Redaktor: Stefan   
07.12.2008.
    Zdrowie królików zapewnia powodzenie w hodowli, daje możliwość chowu zwierząt o bardzo dobrych walorach użytkowych i rasowych zakodowanych genetycznie.
W swoich hodowlach popełniamy jednak wiele błędów, które mają istotny wpływ na odporność wrodzoną i nabytą a w konsekwencji prowadzą do niepowodzeń w stadach.
Zasadniczymi warunkami zdrowia królików są; higiena utrzymania, właściwe odżywianie i dobre warunki środowiskowe. Z chwilą, gdy zdecydowaliśmy się na hodowlę musimy z całą odpowiedzialnością szybko i skutecznie reagować na wszelkie oznaki chorobowe, zorganizować tak pomieszczenia by było jak najmniejsze zagęszczenie klatek.
Najpewniejszym sposobem jest działanie profilaktyczne. Hodowca musi zapewnić czystość w obrębie fermy- w warunkach złych większość zarazków przybiera bardziej zjadliwe formy. Należy dbać o dezynfekcję pomieszczeń i sprzętu używanego w chowie królików, tępić potencjalnych nosicieli zarazków (myszy, szczury), stosować kwarantannę zwierząt nowo nabytych. Choroba to naruszenie równowagi pomiędzy osobnikiem a otaczającym go światem, która eliminuje możliwość przetrwania w danym środowisku. Do najczęściej spotykanych objawów chorobowych należy zaliczyć: brak apetytu, nastroszenie sierści, niezborność ruchów, nieruchliwość, biegunka, wycieki z nosa, uszu, narządów moczowo-płciowych, oczu, obrzęki, wrzody, zmiany barwy i konsystencji kału, zaparcia, nadmierne wychudzenie, kaszel i paraliż kończyn. Bywają upadki bezobjawowe, które powinny być zbadane w placówkach weterynaryjnych.
Choroby dzielimy na zakaźne i niezakaźne. Zakaźne to choroby wywołane przez drobnoustroje chorobotwórcze tj. bakterie, wirusy i riketsje. Występują też choroby inwazyjne wywoływane przez pasożyty wewnętrzne lub zewnętrzne.
Choroby niezakaźne to różnego rodzaju schorzenia układów i narządów, zatrucia, zaburzenia przemiany materii.
Podsumowując, zdrowie naszych zwierząt należy utrzymywać poprzez:
        - dobre utrzymanie i żywienie królików,
        - eliminowanie źródeł infekcji,
        - szczepienia ochronne,
        - uodparnianie naturalne.
Do szczepionek produkowanych w naszym kraju należą:
                        -Cunivac- przeciw pomorowi,
                        -Cunipastivac- przeciw pasterelozie,
                        -Myxovac- przeciw myksomatozie.
Wielu hodowców stosuje szczepionki sprowadzane z Czech i Słowacji.
Stosując szczepienia ochronne doprowadzamy do wytwarzania przez organizm królika przeciwciał dzięki, którym nabywa on odporność skierowaną przeciwko danym czynnikom chorobotwórczym.
W hodowli królików rasowych podstawową praktyką jest udział w wystawach oraz kupno i sprzedaż zwierząt.
Normą zachowania w pierwszym przypadku powinno być oddzielne trzymanie zwierząt „wystawowych” i stada podstawowego. W wypadku, gdy jest to niemożliwe ze względu na brak powierzchni, należy zwierzęta po wystawie poddać 14-21 dniowej kwarantannie.
W obrocie królikami (kupno, sprzedaż) musimy zwracać uwagę na zdrowie zwierząt.
Zdrowy królik posiada następujące wskaźniki fizjologiczne:
    - temperatura ciała  - 38,3-39,5 ºC
    - liczba oddechów na 1 min  - 32-60
    - ilość powietrza wdychanego w czasie 1 min(l)  - 0,37-1,14
    - puls na 1 min    - dorosłe  - 120-330
                                - noworodki  - 220
    - ciśnienie krwi dorosłych (mm Hg)  - 80/100
    - ilość krwi na 1 kg masy ciała (ml)  - 55-57.
Kupując lub sprzedając królika musimy zwracać uwagę na jego stan zdrowia.
W ocenie obserwujemy: żywotność (ruchliwość), oczy powinny być czyste, okrągłe bez objawów łzawienia, nie może nic cieknąć z nosa, otwór nosowy nie może być zaklejony, łapki przednie suche, królik nie może sapać, kichać, kaszleć, uszy czyste, bez woskowiny lub pasożytów, skóra musi mieć normalny kolor, na włosach i na skórze nie może być oznak pasożytów, okolica odbytu sucha, bez zaschniętych odchodów, okrywa włosowa gładka, błyszcząca przylegająca do ciała ( z wyjątkiem królików angorskich i lisich oraz reksów), nie może być sfilcowań, wytarć lub łysin, właściwy stan uzębienia.
    Króliki to stworzenia dla, których klatki, zagrody czy wybiegi nie są naturalnym terenem bytowania. Hodując te piękne zwierzęta musimy zadbać o stworzenie im jak najlepszych warunków zarówno bytowych jak i zdrowotnych. To nasz najważniejszy obowiązek, a jednocześnie warunek powodzenia w hodowli. Obowiązkiem również jest odpowiedzialny obrót królikami. Dbając o swoje stado musimy dawać gwarancję zdrowego obrotu nabywcom.
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Imieniny

21 Grudnia 2014
Niedziela
Imieniny obchodzą:
Balbin, Festus,
Honorat, Tomasz,
Tomisław
Do końca roku zostało 11 dni.
© 2014 Królikarz Polski ::
- www.krolikarzpolski.pl -