Migawki

Krzyżowanie


    Krzyżowanie jest to parzenie osobników różnych ras. Krzyżowanie ma na celu osiągnięcie całkowicie odmiennych celów niż przy kojarzeniu. Stosowanie krzyżowania powoduje zmiany zarówno genetyczne jak i fizjologiczne. Ze względu na skutki genetyczne krzyżowanie stosujemy w celu wytworzenia nowego zespołu genów lub też w celu uzupełnienia genów dotychczasowych. Można stopniowo zastępować któryś z genów lub stale, z pokolenia na pokolenie utrzymywać równowagę między genami dwóch lub więcej ras, które brały udział w wytworzeniu mieszańców. Pod wpływem zmian genetycznych następują zmiany fizjologiczne. U mieszańców z krzyżowania ras obserwuje się większą wydolność krążeniową i adaptacyjną,  natomiast zdolność do mniejszych ilości pobieranego tlenu niż u ras wyjściowych.
Krzyżowanie twórcze stosuje się w celu wytworzenia nowych ras. Wytworzenie nowej rasy jest procesem długofalowym i wymaga wielu przemyśleń w jakim celu chcemy ją wytworzyć. Chcąc zająć się takim zagadnieniem musimy sporządzić dokładny plan prac, w którym uwzględnić należy:
-    wzorzec nowej rasy z jego cechami morfologicznymi i fizjologicznymi,
-     przemyślany dobór ras wyjściowych,
-    stopień dziedziczenia cech,
-    szczegółowy tok postępowania, a w nim; metody selekcji, metody kojarzenia, chowu, żywienia oraz metody oceny potomstwa.
Zwierzęta ras wyjściowych muszą pochodzić z wyselekcjonowanego kojarzenia krewniaczego, a więc być homozygotyczne w wielu parach genów. W przeciwnym razie będą przekazywać wiernie cechy genotypowe jak i fenotypowe potomstwu, również w dalszych pokoleniach.
Krzyżowanie uszlachetniające prowadzi do doskonalenia rasy pod względem oczekiwanej cechy lub kilku cech. W tej metodzie musi iść to w parze ze zdecydowanym polepszeniem warunków bytowania i żywienia. Krzyżuje się samice rasy polepszanej z samcami rasy polepszającej, następnie młode samice wyselekcjonowane powtórnie kojarzy się z samce „polepszającym”. Samce potomne nie są wykorzystywane do kojarzeń.
Krzyżowanie wypierające służy do wyparcia rasy niepożądanej przez rasę „wypierającą”. Krzyżowanie następuje w ten sposób, że samice rasy wypieranej krzyżuje się z samcem wypierającym. Potomstwo samic dalej kojarzy się z samcem i tak w 6-7 pokoleniu uważa się proces za zakończony.
Krzyżowanie przemienne stosujemy w celu utrzymania efektu heterozji u mieszańców kolejnych pokoleń. Stosuje się je w dwóch lub trzech rasach, przeważnie na fermach towarowych.
Krzyżowanie przejściowe to inaczej „dolewanie świeżej krwi”. Ma ono miejsce, gdy chcemy polepszyć jakąś cechę hodowlaną jednej rasy genami innej szlachetnej rasy. Metoda ta nazwana jest przejściową, gdyż po jednorazowym parzeniu samic rasy X samcem „uszlachetniającym” wracamy do kojarzeń w obrębie rasy. Przy metodzie tej należy z rozwagą dobierać rasy, by nie naruszyć wartości genetycznej rasy uszlachetnianej.
Krzyżowanie towarowe to metoda mająca na celu uzyskanie w pokoleniu F1  zwierząt przeznaczonych do produkcji. Pokolenie to nie nadaje się do kojarzeń- ma spełnić określone założenia użytkowe. Wiąże to się z utrzymywaniem dużych stad zarodowych di produkcji potomstwa o oczekiwanych cechach.
Krzyżowanie międzygatunkowe to parzenie osobników różnych płci pochodzących z różnych gatunków w obrębie rodzaju, czasami z różnych rodzajów. Krzyżowanie takie poprawia takie cechy jak: odporność na schorzenia i niekorzystne warunki bytowania, niewybredność przy pobieraniu paszy, czasami wydajność rzeźna. Potomstwo w zasadzie nie nadaje się do dalszego rozrodu, chociaż samice można kryć gatunkami rodzicielskimi tylko do pierwszego pokolenia.
    Opisane metody krzyżowania w zasadzie są nieprzydatne w hodowlach królików rasowych, chociaż niektóre z ras królików wymagają krzyżowań.
Prowadząc hodowlę amatorską trzeba się dobrze zastanowić nad wyborem metody zarówno kojarzenia jak i krzyżowania.
W czterech częściach poświęconych rozrodowi poglądowo starałem się zasygnalizować mnogość możliwości rozrodu. Poważne traktowanie hodowli wymaga jednak ciągłego studiowania zagadnień genetyki, prowadzenia całej masy dokumentacji hodowlanej.
W razie zainteresowania czytających genetycznymi zagadnieniami lub praktycznym zastosowaniem którejś z metod kojarzenia czy krzyżowania zapraszam do dyskusji na forum lub w innej formie. Udanego potomstwa !.
 
powered_by.png, 1 kB

Start
Zarys fizjologii rozrodu królików
Redaktor: Stefan   
15.12.2008.

Króliki ze względu na wielu wrogów w środowisku naturalnym rozmnażają się bardzo intensywnie. W ciągu roku mogą wydać potomstwo nawet ośmiokrotnie.
Króliki udomowione zależnie od rasy dojrzałość płciową osiągają w wieku czterech do sześciu miesięcy. Istnieje również inna kwalifikacja polegająca na używaniu do rozpłodu samic, które osiągnęły minimum 75-80% masy ciała zwierząt dorosłych swojej rasy. Rasy małe i karzełki mogą być zakwalifikowane do hodowli w wieku 6-7 miesięcy, rasy średnie 8-9 miesiąca, rasy duże w wieku 10-11 miesiąca.
Hodowla królików i jej opłacalność zależy więc od ilości wykotów w ciągu roku.
U samic występuje 16 dniowy cykl płciowy, który niejednokrotnie jest trudny do zauważenia.
Gotowość do przyjęcia samca objawia się rują. Samice w okresie rui są niespokojne, noszą w zębach ściółkę, często się moczą i przy głaskaniu unoszą zad.
Jednorazowe krycie najczęściej wystarcza do zapłodnienia, a ewentualne krycie kontrolne można powtórzyć po kilku godzinach. Krycie po kilku dniach jest bezcelowe, gdyż samica w tym czasie nie da się pokryć.
Możliwa jest też mechaniczna inseminacja samic, rzadko spotykana w hodowlach amatorskich.Chcąc dobrze prowadzić hodowlę, należy zapoznać się z podstawami fizjologii rozrodu królików, dlatego zdecydowałem się na napisanie krótkiego streszczenia tego procesu. Po urodzeniu jądra samców rozwijają się wolniej niż inne narządy i dopiero w wieku 5 tygodni następuje szybszy ich wzrost. Między 40-50 dniem życia u samca rozpoczyna się proces spermatogenezy. Pierwsze krycia samce usiłują wykonać w 60-70 dniu, a w około 84 swoją aktywność rozpoczynają kanaliki nasienne. Pierwsze nasienie może pojawić się w okolicach 100 dnia jednak jest go zbyt mało, a plemniki pojawiają się w ejakulacie w wieku 110 dni. Tak więc do pierwszego krycia należy użyć samce w wieku 135-140 dni życia.
Objętość ejakulatu samca wynosi 0,3-0,6 ml, przy ilości plemników 150-500 mln/ml. Podwójne krycie jest celowe dlatego, że pierwsze traktowane jest jako przygotowawcze do drugiego, w którym znacznie zmniejsza się objętość nasienia lecz wzrasta koncentracja plemników. Całkowita ilość plemników w drugim kryciu jest większa niż w pierwszym. W następnych kryciach skuteczność się zmniejsza aż do zera. Podsumowując; najefektywniejsze są krycia, gdy samiec kryje regularnie raz dziennie.
Dojrzewanie gonad samicy rozpoczyna się w 21 dniu życia zarodkowego i trwa do urodzenia. Pęcherzyki jajnikowe u samic pojawiają się w 13 dniu od urodzenia, a w 65-70 dniu osiągają dojrzałość. Samice w 10-12 tygodniu są gotowe do rozrodu, jednak nie następuje jeszcze owulacja w pęcherzykach jajnikowych.
Termin osiągnięcia dojrzałości płciowej przez samice królików jest zależny od czynników takich jak:
- przynależność do rasy ( rasy średnie- 4-6 miesięcy, rasy duże- 5-8 miesięcy),
- rozwój osobniczy ( szybszy wzrost królików, szybsza dojrzałość płciowa).
Samica jeśli jest w rui, dopuszcza samca. W czasie krycia dochodzi do owulacji prowokowanej, kiedy to następuje uwolnienie komórki jajowej. U królików może także dochodzić do krycia w czasie drugiej fazy ciąży ( nie ma miejsca jak u zajęcy zjawisko super ciąży, czyli koegzystencji dwóch ciąż o różnym zaawansowaniu). Nie można więc na podstawie akceptacji lub nie samca, stwierdzić czy samica jest w ciąży.
W chwili owulacji pęcherzyk jajnikowy pęka i zostaje uwolniona komórka jajowa, która zostaje zapłodniona po około1,5 godzinie od owulacji. Plemniki  zmagazynowane w górnej części pochwy wędrują  do macicy i tylko 1% osiąga cel, reszta ginie przy pokonywaniu np. szyjki macicy. Zapłodniona komórka jajowa (zygota) dociera do macicy w 72 godziny od owulacji. W czasie wędrówki po jajowodzie zygota zaczyna się dzielić i implantacja następuje w około siódmym dniu.  Po dotarciu do macicy następuje rozłożenie równomierne zarodków w obu rogach macicy. Nigdy nie następuje przemieszczanie się zarodków między rogami macicy. W trakcie trwania ciąży ma miejsce utrata embrionów i z całej liczby komórek jajowych tylko z 60-70% urodzą się młode króliki. Uwolnione komórki jajowe- nie zapłodnione mogą być przyczyną pseudo ciąży, która trwać może około 15-17 dni.
Pod koniec ciąży samica buduje gniazdo z własnych włosów i słomy. Ciąża trwa 31-32 dni. Poród ma miejsce najczęściej w nocy lub nad ranem i trwa 15-30 minut, w zależności od wielkości miotu. Królice rodzą od jednego do kilkunastu młodych, najczęściej 3-12 sztuk.
Po porodzie macica samicy szybko się obkurcza i po 48 godzinach zmniejsza się o ponad 50%.  W wyniku stymulacji gruczołu mlekowego przez młode dochodzi do wydzielania tego hormonu krótkimi seriami umożliwiającymi pobieranie mleka przez ssanie. Dzienna produkcja mleka przez matkę wynosi 30-50 g w dwóch pierwszych dniach i wzrasta do 200-250 g  w końcowym okresie laktacji trwającym trzy tygodnie. Wydalanie mleka jest proporcjonalne do liczebności miotu.
Mleko samic królików w porównaniu do krowiego jest dużo bogatsze. Mleko królicy zawiera dwa razy więcej suchej masy, cztery razy więcej białka, dwa razy więcej tłuszczu i trzykrotnie związków mineralnych. Zawartość cukru (laktozy) jest sześciokrotnie mniejsza.
Istnieje bardzo duża współzależność pomiędzy ilością wyprodukowanego mleka a przyrostem masy miotu w okresie laktacji.

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Imieniny

12 Grudnia 2017
Wtorek
Imieniny obchodzą:
Adelajda,
Aleksander, Dagmara,
Paramon, Suliwoj
Do końca roku zostało 20 dni.

Gościmy

© 2017 Królikarz Polski ::
- www.krolikarzpolski.pl -