Migawki

Cechy i zmienność okrywy włosowej
Hodowla królików rasowych zmusza nas do zaznajomienia się z zagadnieniami związanymi z okrywą włosową. Powinniśmy znać cechy okrywy włosowej jak i ich zmienność. W okrywie włosowej wyróżniamy włosy: przewodnie, ościste, przejściowe, puchowe i czuciowe (wibrysy). W rasach występuje pewna regularność występowania różnych typów włosów na skórze królików. Przeważnie wokół włosa ościstego rośnie kilka lub kilkanaście włosów puchowych a z kolei kilka takich zbiorowisk rośnie wokół włosa przewodniego. Włosy przewodnie i ościste tworzą okrywę włosową, natomiast włosy przejściowe i puchowe tworzą podszycie.
Najważniejsze cechy okrywy to: skład okrywy, wysokość i długość, gęstość, elastyczność, miękkość, puszystość, barwa, połysk i wyrównanie.
Skład okrywy to stosunek włosów okrywowych do podszyciowych lub ilość typów anatomicznych włosów w okrywie. Ważność tej cechy to wpływ na ciepłochronność, spilśnianie i puszystość okrywy. W ocenie fenotypu przeważa wzrokowa ocena składu chociaż możliwa jest także ilościowa (liczbowa) metoda oceny.
Wysokość i długość włosów jest uzależniona od rasy królików. Rozróżniamy króliki normalno włosowe, krótko włosowe (reksy) i długo włosowe ( angorskie, lisie). Cecha ta jest ważna ze względu na różnice w długościach i wysokościach włosów pokrywowych i podszyciowych.
Elastyczność (sprężystość) okrywy zależy od czasu w jakim włosy po zmianie położenia wrócą do stanu pierwotnego. Określa się tą cechę poprzez głaskanie lub uciskanie okrywy ręką. Okrywa nieelastyczna  jest mniej puszysta i zmierzwiona.
Gęstość jest bardzo ważną cechą i uzależnia puszystość okrywy. Określenie gęstości dokonuje się przez policzenie włosów na 1 cm2 powierzchni skóry. W ocenach genotypowych przyjmuje się wzrokową ocenę gęstości przy czym określamy okrywę jako gęstą, gdy po rozdmuchaniu widać mniej niż 10 mm2 skóry i jako rzadką przy większym widoku skóry.
Miękkość okrywy określa się dotykiem. Zależy od długości i grubości włosów okrywy. Miękkość spowodowana zbyt długimi włosami określamy jako okrywę „lejącą”.
Barwa okrywy włosowej to bardzo ważna cecha przy ocenach fenotypów królików. Cecha ta jest bardzo zróżnicowana i zależna całkowicie od ras i odmian barwnych w rasach. Różne barwy okrywy włosowej spowodowane są występowaniem w różnym stopniu pigmentu (melaniny). Wyróżniamy: eumelaninę (pigment brązowo-czarny) i feomelaninę (pigment czerwono-żółty), ich stopień występowania powoduje barwę okrywy włosowej. W ocenie zawsze oddzielnie bierzemy pod uwagę barwy pokrywy i podszycia. Przy hodowlach królików rasowych równie ważne są barwy pokrywy jak i podszycia, ich czystość, wielokrotnie strefowość występowania.
Połysk ma miejsce przy odbiciu promieni świetlnych. Najbardziej widoczny jest w barwach jednolitych, mniej przy ubarwieniach strefowych. Występuje w różnym nasileniu w zależności od ras królików. Właściwy połysk określa się subiektywnie i jest nim średnio intensywny, czyli jedwabisty (połysk jedwabiu).
Wyrównanie wspomnianych wyżej cech jest bardzo pożądane w jak największych obszarach okrywy, jednak nie występuje regularnie. Włosy pokrywowe na głowie, kończynach różnią się długością od włosów tułowia. Barwa w wielu rasach występuje strefowo. Dążymy jednak do łagodnego przejścia między różnicami cech okrywy po za wyjątkami rasowymi.
W/wym cechy okrywy włosowej charakteryzuje duża zmienność spowodowana: wiekiem, płcią, sezonem i czynnikami genetycznymi, klimatycznymi i żywieniowymi.
Króliki rodzą się nagie i w wieku młodocianym dwukrotnie zmieniają okrywę, zwiększając sprężystość i gęstość. Pełnowartościowa okrywa pojawia się w wieku około siedmiu miesięcy. Włosy rosną 6-10 tygodni. W zależności od płci występują niewielkie różnice morfologiczne i anatomiczne okrywy. Samice mają włosy grubsze i dłuższe, a tym samym futra mniej delikatne. Przy ocenie fenotypu królików należy brać pod uwagę zmienność sezonową. Polega ona na wyraźnej różnicy okrywy w sezonach letnim i zimowym oraz w okresach wymiany owłosienia tzw. okresach linienia. Najbardziej pożądanym stanem okrywy włosowej jest okrywa w miesiącach jesienno- zimowych tzn. od listopada do marca. W pozostałych okresach po za linieniem trudno jest określić stan okrywy włosowej. Pomocnym może być fakt koloru skóry w czasie wzrostu włosów. Skóra królika w tym czasie wytwarza barwnik i przybiera kolor sinawy. Po zakończeniu wzrostu skóra staje się znowu jasna. Fakt ten nie dotyczy królików z białą okrywą, u których pozostaje określenie różnicy długości warstw pokrywowej i podszycia. Zmienność klimatyczna polega na różnicy w miękkości okrywy w zależności od klimatu. Im klimat łagodniejszy, bardziej wilgotny- tym okrywa elastyczniejsza, miękka. Żywienie ma duży wpływ na jakość okrywy włosowej. Karma powinna zaspokajać potrzeby ilościowe i jakościowe zwierząt. W kształtowaniu jakości okrywy udział biorą: witaminy, tłuszcze, mikroelementy i kwasy  (foliowy, folinowy i cholina). Wszelkie niedobory mają ujemny wpływ na stan okrywy. Brak Wit. A opóźnia linienie, B6 powoduje wypadanie włosów i depigmentację. Rezultatem niedoborów są również takie zjawiska jak: kruchość, szorstkość, zmatowienie i rozdwajanie włosów. Zmienność genetyczna to wszelkie mutacje i krzyżowania mutantów prowadzące niejednokrotnie do powstania nowych odmian barwnych, a nawet ras. Rzadko następują zmiany strukturalne i morfologiczne okrywy, jednak na tych przykładach powstały: królik angorski lub reks. Najczęściej spotykanymi były i są zmienności mutacyjne dziedziczone niewątpliwie polegające na rozjaśnianiu lub przyciemnianiu okrywy, występowaniu w różnym natężeniu pigmentów. Dzięki nim powstało wiele barw i odcieni.
Hodowanie królików rasowych to wielkie wyzwanie. Ambicją wielu hodowców- pasjonatów jest taka praca hodowlana, by na drodze selekcji i doboru kojarzeń mieć własne stado podstawowe jak najbardziej zbliżone do wzorca. Zawartość tego artykułu dalece nie wyczerpuje tematu i nie upoważnia do podjęcia prób, jednak mam nadzieję, że pomoże wielu hodowcom w zrozumieniu i rozwiązaniu problemów a może zachęci do zgłębienia wiedzy i rozszerzenia zakresu hodowli.


 
powered_by.png, 1 kB

Start
Kopulacja, ciąża i poród, mleczność samic.
Redaktor: Stefan   
27.12.2008.

O zachowaniach samicy w czasie rui pisałem w poprzednim artykule. Ruja u samic trwa 5-6 dni a następnie stopniowo przechodzi w stan spokoju. Powtarza się ten cykl w odstępach 16 dniowych. Najłatwiejsze rozpoznanie rui to wygląd narządów płciowych. Na skutek dojrzewania pęcherzyków Graafa narządy rozwierają się i mają kolor ciemno różowy. Najlepsze efekty mają miejsce gdy do krycia dochodzi w okresie rui. Zawsze wkładamy samicę do klatki samca. Dobrym układem jest krycie młodej samicy przez starszego (doświadczonego) samca lub odwrotnie. Akt kopulacji trwa 3-5 minut. Skuteczny akt uznaje się gdy samiec przewraca się na bok z charakterystycznym piskiem. Można przeprowadzać tzw. krycie kontrolne czyli po 5 dniach wpuścić samicę do samca, jeżeli samica nie dopuszcza samca to znaczy, że krycie było skuteczne. Następną ruję samica ma w pierwszych dniach po wykocie i wówczas krycia są najbardziej skuteczne. Płodność samic zależna jest od cech dziedzicznych ale ważnymi czynnikami są: żywienie, stan fizjologiczny, oświetlenie i pora roku. Największą płodność królice mają wiosną; o około 8% większą niż latem i 11% niż jesienią oraz zimą.
Ciąża trwa u królic 31 dni. Przy miotach mniej licznych wykot może nastąpić później, a przy miotach bardzo licznych wcześniej. Rozpoznanie skutecznej ciąży możliwe jest w trzecim tygodniu. Pod koniec ciąży gruczoły mleczne są mocno nabrzmiałe i obserwujemy wyraźnie większy brzuch u samicy. 3-4 dni przed wykotem należy umieścić w klatce skrzynkę wykotową oraz zapewnić materiał do budowy gniazda. W razie występowania oznak budowy gniazda po 14-17 dniach można przyjąć, że ma miejsce ciąża urojona (rzekoma).
Poród u królików jest w zasadzie bezkonfliktowy. Trwa krótko a następuje nad ranem lub w nocy. Młode rodzą się ślepe, głuche, nieowłosione, bardzo wrażliwe na zimno i niedołężne.
Świetnie natomiast mają rozwinięty zmysł czucia i węchu oraz rozróżniają smak kwaśny i słodki. Masa ciała  noworodków wynosi 35-60 g, w zależności od wielkości miotu. Po 6-8 dniach następuje podwojenie masy a po 14 dniach młode ważą pięć razy więcej. W wieku 12-14 dni młode zaczynają widzieć, a po 3 tygodniach opuszczają gniazdo i samodzielnie zaczynają pobierać pokarm. U pierwiastek zdarza się, że miot jest porozrzucany po klatce. Należy wtedy próbować podrzucić młode do gniazda, a jeżeli nie przynosi to rezultatów  podrzucić innej karmiącej samicy. Po wykocie należy sprawdzić gniazdo (najlepiej pod nieobecność samicy). Młode powinny mieć gładką skórę, bez pofałdowań. Przy licznych miotach zachodzi obawa nie dokarmienia młodych. Gdy miot mamy zamiar przeznaczyć do celów hodowlanych, najrozsądniej jest pozostawić 6-8 królicząt. Właściwe karmienie i zdolność samicy zależy od jej kondycji i stanu odżywienia. Laktacja samic trwa wzrostowo trzy tygodnie a następnie zmniejsza się. Procesy te regulują się najlepiej u samic pokrytych (ciężarnych). Ilość produkowanego mleka zależy też od ilości wykotów. U pierworódek okres trwania laktacji jest krótszy, następnie wzrasta do siódmego wykotu i znowu maleje. Bardzo ważnym czynnikiem jest stosunek białka do energii w dawce żywieniowej samic. Powinien utrzymywać się w ilości 11,5-12,5 g białka na 100 kcal energii przemiennej. Nie powinno się podawać zbyt dużej ilości białka ponieważ samica go nie spożytkuje. Nie może zabraknąć w pokarmie samic karmiących włókna. Zapobiega ono zaburzeniom trawiennym i powinno mieć 11,5% udziału w dawce. Musimy zapewnić stały dostęp do wody. Na produkcję mleka wpływa też ilość młodych w miocie (im większy miot, tym więcej mleka). Właściwość procesów odkarmiania młodych kontrolujemy ważąc je w 21 dniu życia.

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Imieniny

24 Stycznia 2018
Środa
Imieniny obchodzą:
Chwalibóg, Felicja,
Mirogniew, Rafał,
Rafaela, Tymoteusz
Do końca roku zostało 342 dni.

Gościmy

© 2018 Królikarz Polski ::
- www.krolikarzpolski.pl -