Migawki

Króliki- praca hodowlana cz.II


    Po dokonaniu kontroli użytkowości zwierząt i przeprowadzeniu selekcji hodowca musi dokonać doboru  par do rozpłodu. Zwierzęta gospodarskie ze względu na swoją poligamiczność nie są dosłownie dobierane parami lecz na jednego samca może przypadać kilka samic (przy zapładnianiu przez inseminację kilkanaście). Pary tworzą się u zwierząt monogamicznych, natomiast u królików „para” ma miejsce w momencie  pokrycia samicy przez określonego samca.
W stanie dzikim króliki rozmnażają się na zasadzie panmiksji czyli losowego doboru, w hodowli zaś musi to być przemyślana  praca obliczona na doskonalenie cech założonych przez hodowcę.
Króliki dobrane do rozpłodu mogą być homogeniczne lub heterogeniczne.
W pierwszym przypadku oba osobniki są do siebie genetycznie podobne i wcale nie muszą być spokrewnione. Mogą to być króliki, które od pokoleń były selekcjonowane na geny wytypowane przez hodowcę, a tym samym posiadające wiele genów identycznych. W przypadkach takich u potomstwa wzrastać będzie homozygotyczność i mioty będą bardziej wyrównane- mniejsza zmienność genetyczna niż u par heterogenicznych.
W hodowlach królików rasowych, gdzie zwraca się uwagę na wysoką wartość genetyczną populacji stada podstawowego większość jest wynikiem selekcji, a nie kojarzeń w pokrewieństwie. Jest to słuszne z tego względu, że potomstwo homozygotyczne w parach genów wyznaczających pożądane cechy fenotypowe będzie mogło być rodzicami następnych pokoleń zapewniając przekazywanie zakładanych cech swoim dzieciom.
Pary heterogeniczne powodują skutki odwrotne. Wprawdzie mioty ich cechują wyższe wartości genetyczne od doboru losowego, jednak potomstwo jest mniej wyrównane. W większości hodowli, gdzie nie prowadzi się pracy hodowlanej zjawiskiem codziennym jest dobór heterogenicznych par, gdzie samiec jako osobnik poddawany ostrzejszej selekcji posiada wyższą wartość genetyczną niż samica. W hodowlach takich nie prowadzi się też doborów krewniaczych.
W doborze par do rozpłodu musimy uwzględniać kryteria takie jak:
-    rasa,
-    pochodzenie,
-    wartość genetyczna,
-    wiek,
-    konstytucja organizmu,
-    genetyczne markery.
Kryteria te stosujemy po przeprowadzonych ocenach i selekcji, a więc po zatrzymaniu w ich wyniku osobników posiadających cechy fenotypowe i genotypowe preferowane przez hodowcę.
Dobór ze względu na rasę jest ważny, ponieważ hodowca musi podjąć decyzję czy zamierza hodować króliki w czystości rasy, czy dobierać osobniki różnych ras pod kątem użytkowości zwierząt. Osobiście jestem zwolennikiem hodowli w czystości rasy i pod tym kątem kieruję swoją hodowlą.
Kryterium pochodzenia królików musi być brane pod uwagę przy doborze do kojarzeń krewniaczych lub nie spokrewnionych.
Wartość genetyczna to bardzo ważne kryterium. Hodowca powinien szczególnie badać ten aspekt. Chcemy osiągnąć potomstwo lepsze pod względem cech preferowanych. Osobniki heterozygotyczne dadzą nam potomstwo różne, ponieważ nie wystąpi sumujące się działanie genów lub mogą zadziałać czynniki środowiskowe wpływające na inny od oczekiwanego wynik. W hodowli rasowej musimy dokładnie przyglądać się potomstwu i ich rodzicom by móc ocenić genotyp królików. Cechy fenotypowe mogą być mylące a wielu hodowców przekonało się, że po rekordzistach rodzicach otrzymywali mierne potomstwo.
Wiek rodziców jest ważny ze względu na podział jądra komórkowego powstającej gamety. U królików młodych i zbyt starych częściej występują zaburzenia podziałów komórek.
Konstytucja hodowlana to kryterium związane z przeżywalnością królików, z możliwością przetrwania w różnych warunkach inwentarskich nie zawsze prawidłowo przystosowanych dla hodowanych zwierząt. Należy w miarę możliwości dobierać pary wychowane w tych samych lub podobnych warunkach środowiskowych. Ich genotypy sprawdzone w danej hodowli mają szansę dać potomstwo równie dzielnie sprawujące się w tej hodowli.
Temat markerów genetycznych to proces dla naukowców i badaczy. Zainteresowanym mogę podpowiedzieć pewne możliwości rozwiązań, jednak praktycznie w hodowlach nie zalecałbym podejmowania prób.

Dobór par do rozpłodu to zagadnienie bardzo ważne. Jedną z ważniejszych spraw jest wartość genetyczna królików. Zły dobór lub dobieranie bezplanowe mogą doprowadzić do strat, gdyż brak obserwacji, selekcji może pogłębiać odwrotną od oczekiwanej wartość fenotypową stada. Naprawa popełnionych błędów jest pracochłonna i czasochłonna.
 
Start arrow Artykuły arrow Wzrost ciała i rozwój młodych królików
Wzrost ciała i rozwój młodych królików
Redaktor: Stefan   
14.03.2009.
Hodowla królików to odchowanie rasowych i zdrowych młodych pokoleń, a więc wiedza na temat wzrostu ciała i rozwoju młodzieży.
Wzrost ciała i rozwój królików dzielimy na trzy etapy: -w czasie ciąży (29-34 dni), -od urodzenia do odsadzenia (28- 42 dni), -po odsadzeniu od matki (około 35 dni-17 tygodni).
Ciąża trwa średnio 31 dni. W okresie prenatalnym płody pobierają wszystkie składniki odżywcze od matki. Ważny jest w tym okresie poziom odżywiania i wartość energetyczna pokarmu dla matek. Masa ciała noworodków uzależniona jest od poziomu odżywiania i najlepsza jest przy średnim i wysokim poziomie, natomiast liczba w miocie jest największa tylko przy wysokim poziomie odżywiania. Ograniczanie poziomu odżywiania może też spowodować obniżenie poziomu glikogenu w wątrobach młodych a jest on zasadniczym źródłem energii płodów. Większa masa ciała osesków jest bardzo ważna, gdyż wpływa na późniejszą wielkość ciała, tempo wzrostu i śmiertelność młodych. Należy pamiętać również o czasie krycia samic. Samice kryte w czasie laktacji dają mioty o większej śmiertelności, słabszy jest też rozwój płodów i ich wzrost. Masa ciała osesków pochodzących od samic krytych w czasie karmienia jest o 10% mniejsza niż samic nie karmiących. Drugie 10% mniejszej masy ciała może być powodem pochodzenia miotu od pierwiastek. Pierwiastki pobierają mniej pokarmu i wskutek deficytu energetycznego dają mioty mniejsze od wieloródek. Rodzaj pokarmu nie ma wpływu na masę młodych ich liczbę ani liczbę żywych i martwych płodów. Wpływa jednak zasadniczo na mleczność samic.
Od urodzenia przez pierwsze trzy tygodnie życia młode odżywiają się wyłącznie mlekiem matek. W okresie tym rozwój i przyrost masy ciała zależny jest od ilości wyssanego mleka. Wymieniona ilość mleka uzależniona jest z kolei od liczebności miotu i mleczności samicy. Bardzo ważnymi czynnikami są; skład mleka, warunki życia i wszystkie czynniki środowiskowe.
Młode odsadza się od matki w okresie od czwartego do ósmego tygodnia życia.
Termin ten jest różny i zależy od przeznaczenia młodych i intensywności rozrodu. Młode przeznaczone do dalszego chowu powinny jak najdłużej przebywać z matką.
W wieku około 3 tygodni króliczęta wychodzą z gniazda i zaczynają pobierać pasze. Po odsadzeniu króliczęta są bardzo wrażliwe na zmianę paszy, warunki pogodowe i podatne na choroby zakaźne.
Wzrost w pierwszych 4 miesiącach życia jest bardzo intensywny i osiąga 15 do 30 g przyrostu masy ciała dziennie. Karmienie w tym czasie powinno stosować się „do woli”. Młode do trzeciego miesiąca życia można trzymać razem bez względu na płeć w ilości trzy- cztery osobniki. Po trzech miesiącach należy rozdzielić samce i samice, które mogą przebywać we wspólnych pomieszczeniach aż do pierwszych kryć.
Dojrzałość somatyczną króliki osiągają w drugim roku życia lecz w zależności od rasy przyrosty masy ciała następują do 7- 10 miesiąca . Całkowity rozwój organów królika kończy się przed 20 tygodniem. Organy wpływające na wzrost takie jak wątroba, nerki i przewód pokarmowy osiągają swoją wielkość docelową w 12 tygodniu życia. Po tym czasie następuje tworzenie pokładów tłuszczu okołonerkowego i grzbietowo-łopatkowego. Tkanka mięśniowa po 10 tygodniach jest wykształcona i zaczyna się przyspieszać wzrost narządów płciowych. Dymorfizm płciowy w budowie ciała królików jest mały i występuje po 15 tygodniach życia.
W hodowlach amatorskich przy klatkach stojących na dworze i nieogrzewanych pomieszczeniach inwentarskich wpływ na warunki odchowu młodych mają pory roku. Najlepiej jest zaniechać kojarzeń w okresie jesienno-zimowym dając czas samicom na regenerację sił a rozpocząć krycie w styczniu lub lutym. Najlepsze wykoty i materiał hodowlany osiąga się z wykotów wiosennych i letnich. Samice wykorzystuje się do rozpłodów przez okres do dwóch lat, samce do trzech.
Króliki rodzą się nagie i szybko porastają miękkimi włosami. W okresie młodocianym zmieniają okrywę i w wieku czterech tygodni mają okrywę pierwotną, która szybko wymienia się na wtórną. Po około 5 tygodniach rozpoczyna się wymiana okrywy w części spodniej tułowia a po 3-4 tygodniach w części grzbietowej i na bokach. W wieku 12-14 tygodni królik ma wtórną okrywę włosową, która jest gęściejsza bardziej sprężysta. Po trzech i pół miesiąca do czterech gdy intensywny wzrost ciała ulega zahamowaniu owłosienie osiąga dojrzałość wzrostową. Kolejna zmiana wtórnej okrywy włosowej następuje w wieku 20 tygodni i trwa 10 tygodni po okresie, którym królik osiąga pełnowartościową okrywę włosową (30 tydzień życia). W następnych okresach następuje wymiana owłosienia (linienie) dwukrotnie w ciągu roku. Najlepsza struktura okrywy ma miejsce w okresie zimowym tj. od października do marca.
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Imieniny

24 Listopada 2017
Piątek
Imieniny obchodzą:
Dobrosław, Emilia,
Emma, Flora,
Franciszek, Gerard,
Gerarda, Gerhard,
Jan, Mina, Pęcisław,
Protazy
Do końca roku zostało 38 dni.
© 2017 Królikarz Polski ::
- www.krolikarzpolski.pl -