Migawki

Króliki- praca hodowlana cz.I



    Praca hodowlana w stadzie królików jest ciągłym i żmudnym zajęciem. Etapami jej są: selekcja, dobór królików do stada podstawowego (rozpłodowego), kojarzenie par.
W hodowlach królików będą występowały różnice w pracy hodowlanej między hodowlami amatorskim- zajmującymi się hodowlą królików rasowych i chowem towarowym- więcej uwagi poświęcającym cechom użytkowym królików.
Zajmę się tylko hodowlą królików rasowych. Jest to o tyle ważny dział hodowlany, że preferuje on utrzymanie i doskonalenie ras uznanych, ich cech fenotypowych i użytkowych. Jest warunkiem rozwoju danej rasy. W chowie towarowym hodowca zwraca uwagę na cechy użytkowe, warunkuje go ekonomika chowu, tym samym niejednokrotnie zatraca się cechy rasowe i powstają stada nie mające nic wspólnego z jakąkolwiek rasą.
    W części I zajmę się selekcją królików, w II doborem do stada podstawowego i w III kojarzeniem królików.
    Selekcja, najogólniej to dobór królików do hodowli. W wyniku selekcji zostają wyodrębnione dwie grupy zwierząt: - wyselekcjonowana, zostawiona do reprodukcji celem przekazywania swoich genów potomstwu i grupa o niższej wartości genetycznej, która zostanie wyeliminowana ze stada podstawowego.
Zadaniem selekcji jest uzyskanie wśród potomstwa cech wyższych z punktu widzenia hodowlanego niż u ich rodziców. Selekcja więc ma prowadzić do stałego podnoszenia wartości genotypowej i fenotypowej stada.
Oczywiście efekty obserwujemy wśród pokolenia potomnego i są one zależne od:
-    dokładności oszacowania osobników o najwyższej wartości hodowlanej, najlepszych     genetycznie,
-    płodności i plenności wyselekcjonowanych osobników,
-    genetycznej zmienności cech selekcjonowanej populacji, czyli stopnia odziedziczalności cech.
Selekcja musi być prowadzona w sposób ciągły – zaprzestanie jej prowadzenia w stosunkowo krótkim czasie doprowadzi do zanikania cech wyselekcjonowanych czyli do równowagi genetycznej stada.
Warunkiem powodzenia selekcji jest genetyczna zmienność organizmów, czyli zdolność do rekombinacji i mutacji genów i ma ona ewolucyjne znaczenie. Jeżeli króliki o odmiennych cechach wyznaczonych nową mutacją lub rekombinacją genów, czy oboma tymi zjawiskami powodują pożądaną przez nas zmianę wśród potomstwa to ich geny mogą zachować się w puli genów kolejnych pokoleń danej populacji a nawet przenieść na całą populację.
Selekcja prowadzi do doskonalenia królików w zakresie pożądanych cech fenotypowych i użytkowych, jednak szybkość zachodzących zmian jest zależna od wielu czynników:
-    płodności selekcjonowanego stada,
-    długości okresu użytkowania stada podstawowego,
-    zmienności selekcjonowanej cechy,
-    liczby cech selekcjonowanych w jednym czasie,
-    wartości odstępu pokoleń.
Płodność stada selekcjonowanego w wypadku królików jest czynnikiem stosunkowo łatwym do pokonania, gdyż zarówno liczba, jak i częstotliwość miotów jest u królików stosunkowo duża. Waga tego czynnika jest jednak podstawowa, ponieważ w wyniku prowadzonej przez nas selekcji eliminujemy osobniki, u których pożądane cechy wystąpiły minimalnie lub nie wystąpiły i do dalszej hodowli pozostają tylko króliki o cechach pożądanych. Ważnym jest też zapewnienie liczby królików potrzebnych do remontu stada podstawowego, który to w wypadku hodowli rasowych wynosi 2-3 lata, stąd wynika  okres użytkowania stada.
Zmienność cechy selekcjonowanej wpływa zasadniczo na wielkość różnicy selekcyjnej. Duża zmienność daje możliwość zaostrzenia selekcji i jest o tyle łatwiejsza, że pozwala na dokładniejsze określenie królików pożądanych. W hodowlach rasowych, gdzie interesuje nas najbardziej fenotyp i genotyp królika zmienność cech jest trudniejsza ale zawęża pole poszukiwanych cech. W chowie towarowym dochodzą w bardziej dominującej formie cechy wpływające na ekonomikę produkcji, a więc opłacalność chowu.
Różnica selekcyjna jest wartością ważną ze względu na liczbę cech selekcjonowanych. Im większa ilość cech selekcjonowanych tym różnica mniejsza. Postęp genetyczny zdecydowanie zmniejszy się gdy selekcja w naszym stadzie prowadzona będzie na większą liczbę cech. W wypadku hodowli królików zalecałbym prowadzenie selekcji na jedną cechę   ( max.2), gdyż nasi podopieczni mają na tyle duże i częste mioty, że w zasadzie nic nie zmusza nas do pośpiechu a mniejsza ilość cech selekcjonowanych pozwala na dokładniejszy wybór wyselekcjonowanych królików. Ilość cech jest ważna ze względu na korelacje między cechami, które mogą być dodatnie i odwrotnie. Korelacje ujemne to takie, gdzie króliki pod względem jednej cechy doskonałe, mają drugą zdecydowanie złą. W prowadzonej selekcji musimy brać pod uwagę okres osiągania dojrzałości rozrodczej naszego stada. Im mniejszy odstęp pokoleniowy tym większa ilość potomstwa zostaje do dalszej selekcji. Decyduje również okres możliwości  oceny wartości genetycznej, który w hodowlach królików rasowych warunkują m.in. cechy okrywy włosowej i jej dojrzałości finalnej.
W selekcji zwierząt gospodarskich, które są poligamiczne możemy sobie pozwolić na zróżnicowanie selekcji samców i samic. Samiec królików jest w stanie zapłodnić wiele samic, a więc w populacji zawsze prawie dysponujemy nadmiarem samców. Z tego też względu ostrzejszej selekcji poddamy samce.
Selekcja prowadzi nas do uzyskiwania coraz lepszych wartości fenotypowych królików a tym samym uzyskiwania postępu genetycznego. Oprócz postępu genetycznego występuje pojęcie postępu produkcyjnego, którego wartości zależne są od warunków bytowania królików. Różnica między wymienionymi postępami polega na tym, że postęp genetyczny jest uzależniony od selekcji, krzyżowania i kojarzenia zaś postęp produkcyjny jest zależny głównie od polepszania warunków bytowania. W pogarszających się warunkach bytowania postęp genetyczny może się nie pojawić. Właściwa praca hodowlana to taka, w której postęp genetyczny jest współzależny od postępu produkcyjnego.
W prowadzeniu selekcji wśród zwierząt należy uwzględnić pojęcie granicy selekcyjnej.
Jest to zjawisko polegające na obserwowaniu w paru pokoleniach zaniku postępu genetycznego przy nie zmieniających się warunkach bytowania. Zależne jest ono od zaniku zmienności genetycznej stada i w małych stadach od wzrostu homozygotyczności w parach genów selekcjonowanych cech.
Rodzaje selekcji to naturalna i sztuczna.
Selekcja naturalna to selekcja bez udziału hodowcy, losowo odbywająca się w stadzie, obliczona na przetrwanie populacji.
Selekcja sztuczna to selekcja, na którą  wpływ ma hodowca i on kieruje wyborem i ilością cech poddanych metodom zootechnicznym.
Selekcja sztuczna może być prowadzona:
w kierunku:
-    genu dominującego lub przeciw niemu,
-    genu recesywnego lub przeciw niemu,
-    genów o działaniu sumującym,
-    genów o epistatycznym współdziałaniu,
-    genów o naddominacyjnym współdziałaniu,
ze względu na                                                                                                                                                   końcowy efekt selekcyjny:
-    kierunkowa,
-    stabilizująca,
-    rozdzielcza,                                                                                                                                                        rodzaj reakcji na selekcję:
o  bezpośrednia,

o  pośrednia,                                                                                                                                                             liczbę decyzji selekcyjnych,
o    jednostopniowa,
o    wielostopniowa,                                                                                                                                                 wielkość jednostki selekcyjnej,
o    indywidualna,
o    rodzinowa,
liczbę cech doskonalonych,
o    na jedną cechę,
o     na kilka cech,
§    następcza,
§    niezależna,
§    według indeksu selekcyjnego,
nieaddytywne działanie genów,
o    powrotna,
o    powrotna przemienna.


Podsumowując. Selekcja w pracy hodowlanej jest jednym z podstawowych warunków powodzenia hodowli królików rasowych. Wymienione rodzaje selekcji wymagają niejednokrotnie wiedzy z dziedziny genetyki, stąd stwierdzenie, że wielu hodowców postęp produkcyjny uważa za wystarczający. W amatorskiej hodowli królików musi być prowadzona selekcja, gdyż naturalne kojarzenia będą wsteczne a tym samym nieekonomiczne. Hodowca nie powinien bazować tylko na materiale pozyskanym z zewnątrz. Miernikiem jego wiedzy, doświadczenia i zaangażowania są jego króliki- z jego stada, przez niego wyselekcjonowane.
Zapraszam do dyskusji na ten temat. Szczegóły wymienionych rodzajów selekcji mogę dyskutować indywidualnie lub na spotkaniach tematycznych. Celem mojego artykułu jest zaprezentowanie możliwości i potrzeby pracy hodowlanej. Życzę sukcesów w hodowlach. Naszym zadaniem jest ciągłe utrzymywanie ras królików, które hodujemy w czystości rasy i ich popularyzowanie.

 
Rex
Redaktor: Administrator   
25.03.2009.
Rasa wyhodowana we Francji w 1919 roku w miejscowości Sarthe. W miotach królików o szarym ubarwieniu pojawiały się króliki o sierści z krótkim włosem. W wyniku krzyżowania tych królików między sobą powstały mioty, w których wszystkie króliki miały bardzo krótkie włosy pokrywowe. Hodowlę ich rozpoczął biskup Gillet. Króliki te szybko rozprzestrzeniły się w Europie i obecnie występują w bardzo wielu odmianach barwnych.

Najniższa dopuszczalna masa ciała w wieku 8 miesięcy i powyżej 3,0 kg, najwyższa 4,8 kg. Harmonijna budowa ciała. Tułów walcowaty, sylwetka wydłużona. Głowa mocno osadzona na wyraźnie zaznaczonej szyi. Kończyny średnio długie. Ogon krótki, przylegający do tułowia. U samic dopuszczalne niewielkie, symetryczne podgardle. Głowa wydłużona, szersza w partii czołowej. Uszy stojące, dobrze osadzone, zaokrąglone na końcach, owłosione. Długość uszu 11-12 cm. Okrywa włosowa wybitnie gęsta, sprężysta, jedwabista, z bardzo dobrym połyskiem. Włosy pokrywowe słabo wykształcone, bardzo krótkie (długość włosów 18-20 mm), skryte w podszyciu. Wysokość okrywy na całym ciele jednakowa. Barwa okrywy włosowej: - biały czerwonooki Rxbc- barwa włosów pokrywowych śnieżnobiała, biały niebieskooki Rxbn- barwa włosów pokrywowych śnieżnobiała, niebieski Rxn- barwa włosów pokrywowych ciemno niebieska, równomierna na całym ciele, o wyraźnym połysku. Ogólna barwa okrywy sprawia wrażenie czarnej z niebieskim nalotem. Barwa okrywy brzucha i wewnętrznej strony ud matowa, szynszyl Rxsz- barwa włosów pokrywowych szara o odcieniu niebieskawym z ciemnymi i białymi wierzchołkami (woal), jednolita na całym ciele. Klin karkowy mały w kolorze jasno szarym. W partii brzusznej barwa włosów jaśniejsza. Uszy ciemne, czarno obramowane. Ogon od strony górnej czarny, przeplatany szarobiałymi włosami, od spodu biały, czerwony Rxc- barwa włosów pokrywowych intensywnie czerwonozłocista (lisioczerwona) z dobrym połyskiem. Czerwonozłocista barwa rozłożona równomiernie od głowy do zadu, możliwie jak najgłębiej zachodząca na boki. Barwa okrywy włosowej w okolicy oczu, pyszczka, wewnętrznej strony ud, brzucha i spodniej części ogona jaśniejsza, czarny Rxczar- barwa włosów pokrywowych jednolicie, głęboko czrna, z wyraźnym połyskiem na całym ciele. W części brzusznej barwa okrywy o mniejszym połysku, hawana Rxh- barwa jednolita, ciemno brązowa (czekoladowa) z połyskiem, a na brzuchu matowa, dalmatyński Rxd- okrywa włosowa w maksymalnym stopniu ma przypominać ubarwienie psa rasy dalmatyńskiej tj. na białej okrywie boków mają być umieszczone okrągłe czarne plamy o średnicy od 2-4 cm. Na obu bokach rozmieszczenie plam ma być symetryczne. Idealne rozmieszczenie plam na bokach powinno być w trzech rzędach tj. na wysokości łopatek, w środkowej części tułowia i na zadzie. Czarne uszy i obwódki wokół oczu. Dwie czarne plamki na pysku (nad nosem), czarna plamka na wierzchniej stronie ogona. Czarne plamki nie mogą łączyć się ze sobą, hotot Rxht- barwa włosów pokrywowych jest jednolicie śnieżnobiała, lśniąca, bez żadnych nalotów innej barwy. Wokół oczu obwódki zabarwione na czarno, z wydłużeniem w kierunku uszu i pyszczka. Szerokość obwódki około 5 mm, japoński Rxj- okrywa włosowa dwu barwna- czarnożółty. Obie barwy czyste, wyraźnie oddzielające się od siebie, bez udziału włosów o innej barwie. Uszy i głowa ubarwione symetrycznie i przeciwlegle (czarna lewa połowa głowy i żółto zabarwione ucho lewe, żółta prawa połowa głowy i czarno zabarwione ucho prawe). Barwa włosów pokrywowych plamista o zabarwieniu czarnym i żółtym. Barwa żółta może przechodzić w ceglastą. Włosy biało zabarwione występują tylko na brzuchu i wewnętrznych stronach kończyn. Ostre rozgraniczenie plam włosów kolorowych uznaje się za idealne, ale dopuszcza się wzajemne zachodzenie barwnych włosów na siebie na obrzeżach plam oraz na stronie brzusznej. Na każdym boku królika powinny być cztery barwne pola o zabarwieniu przeciwlegle czarnożółtym. W partii brzusznej włosy pokrywowe matowe.

Specyficzne cechy: biały czerwonooki- barwa włosów podszyciowych śnieżnobiała, oczy czerwone, pazurki białe lub cieliste, biały niebieskooki- barwa włosów podszyciowych śnieżnobiała, barwa oczu jasno niebieska z ciemną źrenicą, pazurki białe, niebieski- barwa włosów podszyciowych jaśniejsza niż włosów pokrywowych bez jakichkolwiek nalotów, jednolita na całym ciele, barwa oczu niebieskoszara, barwa pazurków szara do czarnej,  szynszyl- barwa włosów podszyciowych ciemno niebieska zajmuje około 2/3 długości włosa. Strefa środkowa około 7 mm barwy białoszarej. Nad strefą środkową czarny pas szerokości około 3 mm. Przy rozdmuchiwaniu okrywy wyraźnie widoczna strefowość w ubarwieniu włosów. Oczy ciemno brązowe, barwa pazurków od brązowej do czarnej, czerwony- barwa włosów podszyciowych jaśniejsza niż włosów pokrywowych, bez włosów białych. Barwa oczu ciemno brązowa, pazurki ciemno szare, czarny- barwa włosów podszyciowych intensywnie ciemno niebieska, barwa oczu i pazurków ciemno brązowa, hawana- barwa podszycia niebieska, jednolita na całym ciele, matowa. Oczy brązowe, pazurki ciemno brązowe, dalmatyński- włosy podszyciowe śnieżnobiałe, a w partiach okrywy czarnej niebieskie, barwa oczu brązowa w ciemniejszym odcieniu, pazurki białe, hotot- barwa włosów podszyciowych śnieżnobiała, oczy ciemno brązowe, pazurki białe, japoński- barwa włosów podszyciowych o ton jaśniejsza od barwy włosów pokrywowych. Oczy brązowe, pazurki ciemno brązowe lub jasno brązowe.

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Imieniny

24 Stycznia 2018
Środa
Imieniny obchodzą:
Chwalibóg, Felicja,
Mirogniew, Rafał,
Rafaela, Tymoteusz
Do końca roku zostało 342 dni.
© 2018 Królikarz Polski ::
- www.krolikarzpolski.pl -