Migawki

Zarys fizjologii rozrodu królików

Króliki ze względu na wielu wrogów w środowisku naturalnym rozmnażają się bardzo intensywnie. W ciągu roku mogą wydać potomstwo nawet ośmiokrotnie.
Króliki udomowione zależnie od rasy dojrzałość płciową osiągają w wieku czterech do sześciu miesięcy. Istnieje również inna kwalifikacja polegająca na używaniu do rozpłodu samic, które osiągnęły minimum 75-80% masy ciała zwierząt dorosłych swojej rasy. Rasy małe i karzełki mogą być zakwalifikowane do hodowli w wieku 6-7 miesięcy, rasy średnie 8-9 miesiąca, rasy duże w wieku 10-11 miesiąca.
Hodowla królików i jej opłacalność zależy więc od ilości wykotów w ciągu roku.
U samic występuje 16 dniowy cykl płciowy, który niejednokrotnie jest trudny do zauważenia.
Gotowość do przyjęcia samca objawia się rują. Samice w okresie rui są niespokojne, noszą w zębach ściółkę, często się moczą i przy głaskaniu unoszą zad.
Jednorazowe krycie najczęściej wystarcza do zapłodnienia, a ewentualne krycie kontrolne można powtórzyć po kilku godzinach. Krycie po kilku dniach jest bezcelowe, gdyż samica w tym czasie nie da się pokryć.
Możliwa jest też mechaniczna inseminacja samic, rzadko spotykana w hodowlach amatorskich.Chcąc dobrze prowadzić hodowlę, należy zapoznać się z podstawami fizjologii rozrodu królików, dlatego zdecydowałem się na napisanie krótkiego streszczenia tego procesu. Po urodzeniu jądra samców rozwijają się wolniej niż inne narządy i dopiero w wieku 5 tygodni następuje szybszy ich wzrost. Między 40-50 dniem życia u samca rozpoczyna się proces spermatogenezy. Pierwsze krycia samce usiłują wykonać w 60-70 dniu, a w około 84 swoją aktywność rozpoczynają kanaliki nasienne. Pierwsze nasienie może pojawić się w okolicach 100 dnia jednak jest go zbyt mało, a plemniki pojawiają się w ejakulacie w wieku 110 dni. Tak więc do pierwszego krycia należy użyć samce w wieku 135-140 dni życia.
Objętość ejakulatu samca wynosi 0,3-0,6 ml, przy ilości plemników 150-500 mln/ml. Podwójne krycie jest celowe dlatego, że pierwsze traktowane jest jako przygotowawcze do drugiego, w którym znacznie zmniejsza się objętość nasienia lecz wzrasta koncentracja plemników. Całkowita ilość plemników w drugim kryciu jest większa niż w pierwszym. W następnych kryciach skuteczność się zmniejsza aż do zera. Podsumowując; najefektywniejsze są krycia, gdy samiec kryje regularnie raz dziennie.
Dojrzewanie gonad samicy rozpoczyna się w 21 dniu życia zarodkowego i trwa do urodzenia. Pęcherzyki jajnikowe u samic pojawiają się w 13 dniu od urodzenia, a w 65-70 dniu osiągają dojrzałość. Samice w 10-12 tygodniu są gotowe do rozrodu, jednak nie następuje jeszcze owulacja w pęcherzykach jajnikowych.
Termin osiągnięcia dojrzałości płciowej przez samice królików jest zależny od czynników takich jak:
- przynależność do rasy ( rasy średnie- 4-6 miesięcy, rasy duże- 5-8 miesięcy),
- rozwój osobniczy ( szybszy wzrost królików, szybsza dojrzałość płciowa).
Samica jeśli jest w rui, dopuszcza samca. W czasie krycia dochodzi do owulacji prowokowanej, kiedy to następuje uwolnienie komórki jajowej. U królików może także dochodzić do krycia w czasie drugiej fazy ciąży ( nie ma miejsca jak u zajęcy zjawisko super ciąży, czyli koegzystencji dwóch ciąż o różnym zaawansowaniu). Nie można więc na podstawie akceptacji lub nie samca, stwierdzić czy samica jest w ciąży.
W chwili owulacji pęcherzyk jajnikowy pęka i zostaje uwolniona komórka jajowa, która zostaje zapłodniona po około1,5 godzinie od owulacji. Plemniki  zmagazynowane w górnej części pochwy wędrują  do macicy i tylko 1% osiąga cel, reszta ginie przy pokonywaniu np. szyjki macicy. Zapłodniona komórka jajowa (zygota) dociera do macicy w 72 godziny od owulacji. W czasie wędrówki po jajowodzie zygota zaczyna się dzielić i implantacja następuje w około siódmym dniu.  Po dotarciu do macicy następuje rozłożenie równomierne zarodków w obu rogach macicy. Nigdy nie następuje przemieszczanie się zarodków między rogami macicy. W trakcie trwania ciąży ma miejsce utrata embrionów i z całej liczby komórek jajowych tylko z 60-70% urodzą się młode króliki. Uwolnione komórki jajowe- nie zapłodnione mogą być przyczyną pseudo ciąży, która trwać może około 15-17 dni.
Pod koniec ciąży samica buduje gniazdo z własnych włosów i słomy. Ciąża trwa 31-32 dni. Poród ma miejsce najczęściej w nocy lub nad ranem i trwa 15-30 minut, w zależności od wielkości miotu. Królice rodzą od jednego do kilkunastu młodych, najczęściej 3-12 sztuk.
Po porodzie macica samicy szybko się obkurcza i po 48 godzinach zmniejsza się o ponad 50%.  W wyniku stymulacji gruczołu mlekowego przez młode dochodzi do wydzielania tego hormonu krótkimi seriami umożliwiającymi pobieranie mleka przez ssanie. Dzienna produkcja mleka przez matkę wynosi 30-50 g w dwóch pierwszych dniach i wzrasta do 200-250 g  w końcowym okresie laktacji trwającym trzy tygodnie. Wydalanie mleka jest proporcjonalne do liczebności miotu.
Mleko samic królików w porównaniu do krowiego jest dużo bogatsze. Mleko królicy zawiera dwa razy więcej suchej masy, cztery razy więcej białka, dwa razy więcej tłuszczu i trzykrotnie związków mineralnych. Zawartość cukru (laktozy) jest sześciokrotnie mniejsza.
Istnieje bardzo duża współzależność pomiędzy ilością wyprodukowanego mleka a przyrostem masy miotu w okresie laktacji.

 
Start arrow Artykuły arrow Kokcydioza
Kokcydioza
Redaktor: Stefan   
12.04.2009.
Kokcydioza jest chorobą inwazyjną wywołaną przez pierwotniaki. U królików przebiega w formie jelitowej i wątrobowej. Z jej powodu następują znaczne zahamowania przyrostów masy ciała i liczne upadki.
Kokcydioza występuje najczęściej u królików w wieku 1-3 miesięcy w okresie odsadzania. Młodsze króliki nie chorują chyba, że ma miejsce bardzo słaba odporność immunologiczna.
Szczególnie niebezpieczny jest okres letnio- jesienny, który sprzyja inwazjom choroby.
Przyczynami rozwoju choroby są:
- nieodpowiednie warunki hodowlane (duże zagęszczenie zwierząt, stres, głęboka i wilgotna ściółka, lite podłoże, brak wentylacji, przegrzanie, zbyt rzadkie czyszczenie i dezynfekcja),
- niewłaściwe żywienie (nagła zmiana paszy, braki mineralno-witaminowe[wit.A i K], pasza wysokobiałkowa przy braku odpowiedniej ilości włóknika),
- długotrwałe infekcje współistniejące z chorobą.
Głównym źródłem zakażenia są zwierzęta chore, a współistniejącym mogą być ptaki, muchy, szczury. Działanie kokcydii polega na niszczeniu nabłonka jelit, śródbłonka naczyń krwionośnych i uwalnianiu toksycznych produktów przemiany materii co w wyniku jest przyczyną zakażeń wewnątrzustrojowych.
Przebieg choroby zależy od patogenności gatunków oocyt inwazyjnych. W wypadku choroby spowodowanej przez gatunki wysoce patogenne występuje biegunka o dużym nasileniu i duży wskaźnik śmiertelności. W przebiegu mniej patogennym ma miejsce biegunka o mniejszym nasileniu, brak jest zejść śmiertelnych. Kokcydioza może mieć miejsce również w formie bezobjawowej przy przejściowych spadkach masy ciała.
W warunkach ferm możliwość rozpoznania istnieje tylko w formie jelitowej kokcydiozy. Forma wątrobowa możliwa jest do rozpoznania jedynie pośmiertnie.
Rozpoznanie następuje przy stwierdzeniu występowania biegunki w 4-6 dniu od zarażenia, której nasilenie największe obserwujemy w 8-10 dniu. Kał jest śluzowo-wodnisty.
Następuje brak łaknienia, osłabienie, odwodnienie. Widzimy zmatowienie i nastroszenie włosów, wzdęcia, powiększenie powłok brzusznych.
Kokcydioza w rozpoznaniu organoleptycznym może być mylona z kolibakteriozą, chorobą Tyzzera, oraz infekcjami rotawirusowymi i beztlenowcowymi. Ostateczne rozpoznanie gwarantuje badanie laboratoryjne.
W zwalczaniu kokcydiozy najbardziej skuteczne są: sulfadimetoksyna, sulfachinoksalina, sulfadimerazina oraz nitrofurany.
Sulfonamidy są najbardziej skuteczne w zwalczaniu choroby, natomiast nitrofurany w zapobieganiu. Niewskazane jest podawanie sulfonamidów z pirymetaminą i diawerdyną ze względu na ciężkie uszkodzenia płodów, nerek i układu krwiotwórczego. W celu zapobieżenia współistniejących zakażeń należy podawać z wodą do picia neomycynę, kolimyksynę i tetracykliny.
Praktycznie wszystkie króliki zarażone są w pewnym stopniu kokcydiami. Wyjątkiem są zwierzęta otrzymujące paszę z kokcydiostatykiem. Po długotrwałym stosowaniu tego samego kokcydiostatyku mogą powstać tzw. szczepy oporne. Dobrze byłoby zmienić kokcydiostatyk. W Polsce dopuszczone są dwa kokcydiostatyki: Kokcisan12%( salinomycyna) i Cycostat 66 ( robenidyna).
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Imieniny

11 Grudnia 2017
Poniedziałek
Imieniny obchodzą:
Damazy, Daniela,
Julia, Stefan,
Waldemar, Wojmir
Do końca roku zostało 21 dni.
© 2017 Królikarz Polski ::
- www.krolikarzpolski.pl -