Migawki

Wzrost ciała i rozwój młodych królików
Hodowla królików to odchowanie rasowych i zdrowych młodych pokoleń, a więc wiedza na temat wzrostu ciała i rozwoju młodzieży.
Wzrost ciała i rozwój królików dzielimy na trzy etapy: -w czasie ciąży (29-34 dni), -od urodzenia do odsadzenia (28- 42 dni), -po odsadzeniu od matki (około 35 dni-17 tygodni).
Ciąża trwa średnio 31 dni. W okresie prenatalnym płody pobierają wszystkie składniki odżywcze od matki. Ważny jest w tym okresie poziom odżywiania i wartość energetyczna pokarmu dla matek. Masa ciała noworodków uzależniona jest od poziomu odżywiania i najlepsza jest przy średnim i wysokim poziomie, natomiast liczba w miocie jest największa tylko przy wysokim poziomie odżywiania. Ograniczanie poziomu odżywiania może też spowodować obniżenie poziomu glikogenu w wątrobach młodych a jest on zasadniczym źródłem energii płodów. Większa masa ciała osesków jest bardzo ważna, gdyż wpływa na późniejszą wielkość ciała, tempo wzrostu i śmiertelność młodych. Należy pamiętać również o czasie krycia samic. Samice kryte w czasie laktacji dają mioty o większej śmiertelności, słabszy jest też rozwój płodów i ich wzrost. Masa ciała osesków pochodzących od samic krytych w czasie karmienia jest o 10% mniejsza niż samic nie karmiących. Drugie 10% mniejszej masy ciała może być powodem pochodzenia miotu od pierwiastek. Pierwiastki pobierają mniej pokarmu i wskutek deficytu energetycznego dają mioty mniejsze od wieloródek. Rodzaj pokarmu nie ma wpływu na masę młodych ich liczbę ani liczbę żywych i martwych płodów. Wpływa jednak zasadniczo na mleczność samic.
Od urodzenia przez pierwsze trzy tygodnie życia młode odżywiają się wyłącznie mlekiem matek. W okresie tym rozwój i przyrost masy ciała zależny jest od ilości wyssanego mleka. Wymieniona ilość mleka uzależniona jest z kolei od liczebności miotu i mleczności samicy. Bardzo ważnymi czynnikami są; skład mleka, warunki życia i wszystkie czynniki środowiskowe.
Młode odsadza się od matki w okresie od czwartego do ósmego tygodnia życia.
Termin ten jest różny i zależy od przeznaczenia młodych i intensywności rozrodu. Młode przeznaczone do dalszego chowu powinny jak najdłużej przebywać z matką.
W wieku około 3 tygodni króliczęta wychodzą z gniazda i zaczynają pobierać pasze. Po odsadzeniu króliczęta są bardzo wrażliwe na zmianę paszy, warunki pogodowe i podatne na choroby zakaźne.
Wzrost w pierwszych 4 miesiącach życia jest bardzo intensywny i osiąga 15 do 30 g przyrostu masy ciała dziennie. Karmienie w tym czasie powinno stosować się „do woli”. Młode do trzeciego miesiąca życia można trzymać razem bez względu na płeć w ilości trzy- cztery osobniki. Po trzech miesiącach należy rozdzielić samce i samice, które mogą przebywać we wspólnych pomieszczeniach aż do pierwszych kryć.
Dojrzałość somatyczną króliki osiągają w drugim roku życia lecz w zależności od rasy przyrosty masy ciała następują do 7- 10 miesiąca . Całkowity rozwój organów królika kończy się przed 20 tygodniem. Organy wpływające na wzrost takie jak wątroba, nerki i przewód pokarmowy osiągają swoją wielkość docelową w 12 tygodniu życia. Po tym czasie następuje tworzenie pokładów tłuszczu okołonerkowego i grzbietowo-łopatkowego. Tkanka mięśniowa po 10 tygodniach jest wykształcona i zaczyna się przyspieszać wzrost narządów płciowych. Dymorfizm płciowy w budowie ciała królików jest mały i występuje po 15 tygodniach życia.
W hodowlach amatorskich przy klatkach stojących na dworze i nieogrzewanych pomieszczeniach inwentarskich wpływ na warunki odchowu młodych mają pory roku. Najlepiej jest zaniechać kojarzeń w okresie jesienno-zimowym dając czas samicom na regenerację sił a rozpocząć krycie w styczniu lub lutym. Najlepsze wykoty i materiał hodowlany osiąga się z wykotów wiosennych i letnich. Samice wykorzystuje się do rozpłodów przez okres do dwóch lat, samce do trzech.
Króliki rodzą się nagie i szybko porastają miękkimi włosami. W okresie młodocianym zmieniają okrywę i w wieku czterech tygodni mają okrywę pierwotną, która szybko wymienia się na wtórną. Po około 5 tygodniach rozpoczyna się wymiana okrywy w części spodniej tułowia a po 3-4 tygodniach w części grzbietowej i na bokach. W wieku 12-14 tygodni królik ma wtórną okrywę włosową, która jest gęściejsza bardziej sprężysta. Po trzech i pół miesiąca do czterech gdy intensywny wzrost ciała ulega zahamowaniu owłosienie osiąga dojrzałość wzrostową. Kolejna zmiana wtórnej okrywy włosowej następuje w wieku 20 tygodni i trwa 10 tygodni po okresie, którym królik osiąga pełnowartościową okrywę włosową (30 tydzień życia). W następnych okresach następuje wymiana owłosienia (linienie) dwukrotnie w ciągu roku. Najlepsza struktura okrywy ma miejsce w okresie zimowym tj. od października do marca.
 
Start arrow Artykuły arrow Króliki- praca hodowlana cz.I
Króliki- praca hodowlana cz.I
Redaktor: Stefan   
03.01.2010.



    Praca hodowlana w stadzie królików jest ciągłym i żmudnym zajęciem. Etapami jej są: selekcja, dobór królików do stada podstawowego (rozpłodowego), kojarzenie par.
W hodowlach królików będą występowały różnice w pracy hodowlanej między hodowlami amatorskim- zajmującymi się hodowlą królików rasowych i chowem towarowym- więcej uwagi poświęcającym cechom użytkowym królików.
Zajmę się tylko hodowlą królików rasowych. Jest to o tyle ważny dział hodowlany, że preferuje on utrzymanie i doskonalenie ras uznanych, ich cech fenotypowych i użytkowych. Jest warunkiem rozwoju danej rasy. W chowie towarowym hodowca zwraca uwagę na cechy użytkowe, warunkuje go ekonomika chowu, tym samym niejednokrotnie zatraca się cechy rasowe i powstają stada nie mające nic wspólnego z jakąkolwiek rasą.
    W części I zajmę się selekcją królików, w II doborem do stada podstawowego i w III kojarzeniem królików.
    Selekcja, najogólniej to dobór królików do hodowli. W wyniku selekcji zostają wyodrębnione dwie grupy zwierząt: - wyselekcjonowana, zostawiona do reprodukcji celem przekazywania swoich genów potomstwu i grupa o niższej wartości genetycznej, która zostanie wyeliminowana ze stada podstawowego.
Zadaniem selekcji jest uzyskanie wśród potomstwa cech wyższych z punktu widzenia hodowlanego niż u ich rodziców. Selekcja więc ma prowadzić do stałego podnoszenia wartości genotypowej i fenotypowej stada.
Oczywiście efekty obserwujemy wśród pokolenia potomnego i są one zależne od:
-    dokładności oszacowania osobników o najwyższej wartości hodowlanej, najlepszych     genetycznie,
-    płodności i plenności wyselekcjonowanych osobników,
-    genetycznej zmienności cech selekcjonowanej populacji, czyli stopnia odziedziczalności cech.
Selekcja musi być prowadzona w sposób ciągły – zaprzestanie jej prowadzenia w stosunkowo krótkim czasie doprowadzi do zanikania cech wyselekcjonowanych czyli do równowagi genetycznej stada.
Warunkiem powodzenia selekcji jest genetyczna zmienność organizmów, czyli zdolność do rekombinacji i mutacji genów i ma ona ewolucyjne znaczenie. Jeżeli króliki o odmiennych cechach wyznaczonych nową mutacją lub rekombinacją genów, czy oboma tymi zjawiskami powodują pożądaną przez nas zmianę wśród potomstwa to ich geny mogą zachować się w puli genów kolejnych pokoleń danej populacji a nawet przenieść na całą populację.
Selekcja prowadzi do doskonalenia królików w zakresie pożądanych cech fenotypowych i użytkowych, jednak szybkość zachodzących zmian jest zależna od wielu czynników:
-    płodności selekcjonowanego stada,
-    długości okresu użytkowania stada podstawowego,
-    zmienności selekcjonowanej cechy,
-    liczby cech selekcjonowanych w jednym czasie,
-    wartości odstępu pokoleń.
Płodność stada selekcjonowanego w wypadku królików jest czynnikiem stosunkowo łatwym do pokonania, gdyż zarówno liczba, jak i częstotliwość miotów jest u królików stosunkowo duża. Waga tego czynnika jest jednak podstawowa, ponieważ w wyniku prowadzonej przez nas selekcji eliminujemy osobniki, u których pożądane cechy wystąpiły minimalnie lub nie wystąpiły i do dalszej hodowli pozostają tylko króliki o cechach pożądanych. Ważnym jest też zapewnienie liczby królików potrzebnych do remontu stada podstawowego, który to w wypadku hodowli rasowych wynosi 2-3 lata, stąd wynika  okres użytkowania stada.
Zmienność cechy selekcjonowanej wpływa zasadniczo na wielkość różnicy selekcyjnej. Duża zmienność daje możliwość zaostrzenia selekcji i jest o tyle łatwiejsza, że pozwala na dokładniejsze określenie królików pożądanych. W hodowlach rasowych, gdzie interesuje nas najbardziej fenotyp i genotyp królika zmienność cech jest trudniejsza ale zawęża pole poszukiwanych cech. W chowie towarowym dochodzą w bardziej dominującej formie cechy wpływające na ekonomikę produkcji, a więc opłacalność chowu.
Różnica selekcyjna jest wartością ważną ze względu na liczbę cech selekcjonowanych. Im większa ilość cech selekcjonowanych tym różnica mniejsza. Postęp genetyczny zdecydowanie zmniejszy się gdy selekcja w naszym stadzie prowadzona będzie na większą liczbę cech. W wypadku hodowli królików zalecałbym prowadzenie selekcji na jedną cechę   ( max.2), gdyż nasi podopieczni mają na tyle duże i częste mioty, że w zasadzie nic nie zmusza nas do pośpiechu a mniejsza ilość cech selekcjonowanych pozwala na dokładniejszy wybór wyselekcjonowanych królików. Ilość cech jest ważna ze względu na korelacje między cechami, które mogą być dodatnie i odwrotnie. Korelacje ujemne to takie, gdzie króliki pod względem jednej cechy doskonałe, mają drugą zdecydowanie złą. W prowadzonej selekcji musimy brać pod uwagę okres osiągania dojrzałości rozrodczej naszego stada. Im mniejszy odstęp pokoleniowy tym większa ilość potomstwa zostaje do dalszej selekcji. Decyduje również okres możliwości  oceny wartości genetycznej, który w hodowlach królików rasowych warunkują m.in. cechy okrywy włosowej i jej dojrzałości finalnej.
W selekcji zwierząt gospodarskich, które są poligamiczne możemy sobie pozwolić na zróżnicowanie selekcji samców i samic. Samiec królików jest w stanie zapłodnić wiele samic, a więc w populacji zawsze prawie dysponujemy nadmiarem samców. Z tego też względu ostrzejszej selekcji poddamy samce.
Selekcja prowadzi nas do uzyskiwania coraz lepszych wartości fenotypowych królików a tym samym uzyskiwania postępu genetycznego. Oprócz postępu genetycznego występuje pojęcie postępu produkcyjnego, którego wartości zależne są od warunków bytowania królików. Różnica między wymienionymi postępami polega na tym, że postęp genetyczny jest uzależniony od selekcji, krzyżowania i kojarzenia zaś postęp produkcyjny jest zależny głównie od polepszania warunków bytowania. W pogarszających się warunkach bytowania postęp genetyczny może się nie pojawić. Właściwa praca hodowlana to taka, w której postęp genetyczny jest współzależny od postępu produkcyjnego.
W prowadzeniu selekcji wśród zwierząt należy uwzględnić pojęcie granicy selekcyjnej.
Jest to zjawisko polegające na obserwowaniu w paru pokoleniach zaniku postępu genetycznego przy nie zmieniających się warunkach bytowania. Zależne jest ono od zaniku zmienności genetycznej stada i w małych stadach od wzrostu homozygotyczności w parach genów selekcjonowanych cech.
Rodzaje selekcji to naturalna i sztuczna.
Selekcja naturalna to selekcja bez udziału hodowcy, losowo odbywająca się w stadzie, obliczona na przetrwanie populacji.
Selekcja sztuczna to selekcja, na którą  wpływ ma hodowca i on kieruje wyborem i ilością cech poddanych metodom zootechnicznym.
Selekcja sztuczna może być prowadzona:
w kierunku:
-    genu dominującego lub przeciw niemu,
-    genu recesywnego lub przeciw niemu,
-    genów o działaniu sumującym,
-    genów o epistatycznym współdziałaniu,
-    genów o naddominacyjnym współdziałaniu,
ze względu na                                                                                                                                                   końcowy efekt selekcyjny:
-    kierunkowa,
-    stabilizująca,
-    rozdzielcza,                                                                                                                                                        rodzaj reakcji na selekcję:
o  bezpośrednia,

o  pośrednia,                                                                                                                                                             liczbę decyzji selekcyjnych,
o    jednostopniowa,
o    wielostopniowa,                                                                                                                                                 wielkość jednostki selekcyjnej,
o    indywidualna,
o    rodzinowa,
liczbę cech doskonalonych,
o    na jedną cechę,
o     na kilka cech,
§    następcza,
§    niezależna,
§    według indeksu selekcyjnego,
nieaddytywne działanie genów,
o    powrotna,
o    powrotna przemienna.


Podsumowując. Selekcja w pracy hodowlanej jest jednym z podstawowych warunków powodzenia hodowli królików rasowych. Wymienione rodzaje selekcji wymagają niejednokrotnie wiedzy z dziedziny genetyki, stąd stwierdzenie, że wielu hodowców postęp produkcyjny uważa za wystarczający. W amatorskiej hodowli królików musi być prowadzona selekcja, gdyż naturalne kojarzenia będą wsteczne a tym samym nieekonomiczne. Hodowca nie powinien bazować tylko na materiale pozyskanym z zewnątrz. Miernikiem jego wiedzy, doświadczenia i zaangażowania są jego króliki- z jego stada, przez niego wyselekcjonowane.
Zapraszam do dyskusji na ten temat. Szczegóły wymienionych rodzajów selekcji mogę dyskutować indywidualnie lub na spotkaniach tematycznych. Celem mojego artykułu jest zaprezentowanie możliwości i potrzeby pracy hodowlanej. Życzę sukcesów w hodowlach. Naszym zadaniem jest ciągłe utrzymywanie ras królików, które hodujemy w czystości rasy i ich popularyzowanie.

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Imieniny

21 Października 2017
Sobota
Imieniny obchodzą:
Bernard, Celina,
Dobromił, Elżbieta,
Hilary, Klemencja,
Pelagia, Pelagiusz,
Urszula, Wszebora
Do końca roku zostało 72 dni.
© 2017 Królikarz Polski ::
- www.krolikarzpolski.pl -