Migawki

Ogólne zasady żywienia królików
Króliki należą do zwierząt roślinożernych. Układ pokarmowy jest przystosowany do bardzo dobrego wykorzystania substancji zawartych w podawanych paszach roślinnych.
W warunkach naturalnych króliki same regulują sobie rodzaj i dawkę pokarmu, uwzględniając stan fizjologiczny lub wiek. Gdy brakuje pokarmu zmieniają miejsca bytowania. W warunkach fermowych nasze zwierzęta zdane są na człowieka. W wyniku powstania wielu ras (w tym szczególnie mięsnych) , żywienie uległo komercjalizacji i jednym z podstawowych kryteriów jest otrzymanie jak największych przyrostów, miotów – przy jak największej opłacalności hodowli czy chowu. Nieco inna specyfika powinna obowiązywać w hodowlach królików rasowych, gdzie stosowane są odmienne kryteria. Hodowcy dążą do uzyskania u swoich podopiecznych pięknej okrywy włosowej, budowy najbardziej zbliżonej do wzorca czy barw wzorcowych. Jednak u jednych i drugich ważne są koszty utrzymania i aby zachować proporcje między uzyskaniem dobrych wyników a jakością musimy wprowadzać zbilansowane dawki żywieniowe. Normy żywieniowe określają ogólną energię i udział składników odżywczych oraz witamin, makro i mikroelementów.
Pokarm ma zapewnić zwierzętom zaspokojenie podstawowych potrzeb energetycznych organizmu jak również dostarczyć materiałów budulcowych dla potrzeb wzrostu. Królik pobiera średnio pokarm 70-80 razy na dobę w dawkach po 2-8 g.  W ciągu doby, w okresie intensywnego wzrostu króliki pobierają do 5% masy ciała granulatu i do 10% masy ciała wody. W tym okresie stosunek przyrostu masy ciała do pobieranego pokarmu powinien wynosić 1:3.
W skład paszy wchodzą ; węglowodany, białka, tłuszcze i sole mineralne. Stosunek ilościowy powinien odpowiednio wynosić- 5:2:1:1.
Podawana pasza to sucha masa i woda. Sucha masa w podawanych paszach ma odpowiednio wartości; 80-95% w ziarnach zbóż, śrut zbożowych i suszu z roślin, 20-25% w okopowych i 15% w zielonkach. W suchej masie zawarte są związki organiczne i mineralne. Do organicznych należą  związki azotowe i bezazotowe. Do azotowych zaliczamy; białka, amidy (niebiałkowe), witaminy i biokatalizatory. Do bezazotowych zaliczamy; węglowodany i tłuszczowce.
Zapotrzebowanie na energię i składniki pokarmowe jest zróżnicowane i zależy od  wieku, stanu fizjologicznego, masy, warunków higienicznych oraz intensywności i sposobu użytkowania. W normach żywieniowych podaje się wartości zapotrzebowania na energię metaboliczną mierzoną w kilokaloriach (kcal) lub kilodżulach (kJ).
Zapotrzebowanie energetyczne bez względu na rasę dorosłych królików w stanie spoczynku płciowego jest różne i wynosi odpowiednio; dla 2 kg masy ciała- 987 kJ, dla 3,5 kg- 1330kJ i dla 5 kg- 1841 kJ.  Jeżeli przyjmiemy, że wartości te stanowią 100% dawki żywieniowej to w różnych stanach rozpłodu dawki te wynoszą:
- samce użytkowane intensywnie- 125%,
- samice w I połowie ciąży- 125%,
- samice w II połowie ciąży- 150%,
- samice w okresie odchowu młodych- 200%,
- samice w okresie odchowu młodych i ciąży- 400%.
Białko- młode króliki wykorzystują do wszystkich procesów życiowych, (budowa tkanek w okresie wzrostu), dorosłe do odnowy tkanek i sierści, prawidłowego przebiegu trawienia i gospodarki hormonalnej oraz wytwarzania enzymów, mleka, nasienia. Białko jest pobierane z roślin oraz z koncentratów paszowych z udziałem aminokwasów syntetycznych. Spośród 21 znanych aminokwasów króliki muszą otrzymywać 10; walinę-0,7%; leucynę-1,05%; izoleucynę-0,6%; metioninę-0,6%; lizynę-0,65%; treoninę-0,55%; tryptofan-0,18%; argininę-0,8%; histydynę- 0,35%; fenyloalaninę+ tyrozynę- 1,2%. Aminokwasem limitującym jest metionina z której syntezuje się cystyna i cysteina. Te ważne  aminokwasy siarkowe są składnikami w tworzeniu i wymianie okrywy włosowej.  Największe ilości metioniny są w strączkowych, łubinie, rzepaku, drożdżach, śrucie rzepakowej i sojowej poekstrakcyjnej. Strawność białka wynosi średnio 75% jednak każde zwiększenie udziału włókna o 1% powoduje zmniejszenie strawności białka o 1,45%. Zapotrzebowanie na białko wynosi 14-18% białka strawnego w dawce dziennej pokarmowej.
Tłuszcz – jest największym dostarczycielem energii i głównie pochodzi z metabolizmu węglowodanów. 1 g tłuszczu daje 38-39 kJ energii, a ponadto jest rozpuszczalnikiem witamin A,D,E,K. Zapotrzebowanie na tłuszcz wynosi  4-8% tłuszczu surowego w zależności od użytkowania płciowego.
Włókno – jest najtrudniej strawnym składnikiem pokarmowym. Stanowi ono balast, pobudza wydzielanie soków trawiennych, motorykę przewodu pokarmowego, sprzyja rozwojowi bakterii niezbędnych w woreczku robaczkowym i jelicie ślepym, poprawia strukturę pokarmu. Strawność włókna określa się na 12-22% w zależności od rodzaju paszy (najmniejsza- słoma, trawy; największa-motylkowe, strączkowe). Zapotrzebowanie na włókno to 12-15%.
Węglowodany (pozostałe) – w tej grupie znajdują się związki bezazotowe takie jak; cukry proste, dwucukry, gumy, celuloza i skrobia. Najważniejsza jest tu skrobia pochodząca głównie ze zbóż skarmianych w postaci ziarna jak również stanowiących składnik pasz granulowanych. Strawność węglowodanów wynosi 70-90%.  Wykorzystywane są do zaspokajania potrzeb energetycznych, a ich nadmiar odkładany jest jako tłuszcz w tkance tłuszczowej i glikogen w wątrobie.
Sole mineralne- są to pierwiastki występujące w dawkach pokarmowych jako związki nieorganiczne. Dzielimy je na; makroelementy- w organizmie w ilości powyżej 0,01% ( wapń, sód, potas, magnez, chlor, siarka i fosfor) i mikroelementy- w organizmie poniżej 0,01% ( żelazo, kobalt, miedź, mangan, cynk, jod, fluor, molibden, selen). Wszystkie pierwiastki mają duże znaczenie w przebiegu procesów życiowych królików , dlatego też muszą być stale obecne w paszy i wodzie do picia.
Witaminy- są bardzo ważnymi składnikami paszy jednak ich niedobór jak i nadmiar są groźne dla zdrowia królików.
Woda- organizm królika składa się w około 70% z wody. Jest ona niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania. Utrata 0,1 zawartości wody przez organizm powoduje śmierć zwierzęcia z odwodnienia. Przyjmuje się, że królik powinien pić 0,1 l wody na kg masy ciała, jednak najbezpieczniej jest zapewnić stały dostęp do wody. Samice karmiące mogą wypić do 4,0 l wody dziennie.
 
powered_by.png, 1 kB

Start
Króliki- praca hodowlana cz.II
Redaktor: Stefan   
10.01.2010.


    Po dokonaniu kontroli użytkowości zwierząt i przeprowadzeniu selekcji hodowca musi dokonać doboru  par do rozpłodu. Zwierzęta gospodarskie ze względu na swoją poligamiczność nie są dosłownie dobierane parami lecz na jednego samca może przypadać kilka samic (przy zapładnianiu przez inseminację kilkanaście). Pary tworzą się u zwierząt monogamicznych, natomiast u królików „para” ma miejsce w momencie  pokrycia samicy przez określonego samca.
W stanie dzikim króliki rozmnażają się na zasadzie panmiksji czyli losowego doboru, w hodowli zaś musi to być przemyślana  praca obliczona na doskonalenie cech założonych przez hodowcę.
Króliki dobrane do rozpłodu mogą być homogeniczne lub heterogeniczne.
W pierwszym przypadku oba osobniki są do siebie genetycznie podobne i wcale nie muszą być spokrewnione. Mogą to być króliki, które od pokoleń były selekcjonowane na geny wytypowane przez hodowcę, a tym samym posiadające wiele genów identycznych. W przypadkach takich u potomstwa wzrastać będzie homozygotyczność i mioty będą bardziej wyrównane- mniejsza zmienność genetyczna niż u par heterogenicznych.
W hodowlach królików rasowych, gdzie zwraca się uwagę na wysoką wartość genetyczną populacji stada podstawowego większość jest wynikiem selekcji, a nie kojarzeń w pokrewieństwie. Jest to słuszne z tego względu, że potomstwo homozygotyczne w parach genów wyznaczających pożądane cechy fenotypowe będzie mogło być rodzicami następnych pokoleń zapewniając przekazywanie zakładanych cech swoim dzieciom.
Pary heterogeniczne powodują skutki odwrotne. Wprawdzie mioty ich cechują wyższe wartości genetyczne od doboru losowego, jednak potomstwo jest mniej wyrównane. W większości hodowli, gdzie nie prowadzi się pracy hodowlanej zjawiskiem codziennym jest dobór heterogenicznych par, gdzie samiec jako osobnik poddawany ostrzejszej selekcji posiada wyższą wartość genetyczną niż samica. W hodowlach takich nie prowadzi się też doborów krewniaczych.
W doborze par do rozpłodu musimy uwzględniać kryteria takie jak:
-    rasa,
-    pochodzenie,
-    wartość genetyczna,
-    wiek,
-    konstytucja organizmu,
-    genetyczne markery.
Kryteria te stosujemy po przeprowadzonych ocenach i selekcji, a więc po zatrzymaniu w ich wyniku osobników posiadających cechy fenotypowe i genotypowe preferowane przez hodowcę.
Dobór ze względu na rasę jest ważny, ponieważ hodowca musi podjąć decyzję czy zamierza hodować króliki w czystości rasy, czy dobierać osobniki różnych ras pod kątem użytkowości zwierząt. Osobiście jestem zwolennikiem hodowli w czystości rasy i pod tym kątem kieruję swoją hodowlą.
Kryterium pochodzenia królików musi być brane pod uwagę przy doborze do kojarzeń krewniaczych lub nie spokrewnionych.
Wartość genetyczna to bardzo ważne kryterium. Hodowca powinien szczególnie badać ten aspekt. Chcemy osiągnąć potomstwo lepsze pod względem cech preferowanych. Osobniki heterozygotyczne dadzą nam potomstwo różne, ponieważ nie wystąpi sumujące się działanie genów lub mogą zadziałać czynniki środowiskowe wpływające na inny od oczekiwanego wynik. W hodowli rasowej musimy dokładnie przyglądać się potomstwu i ich rodzicom by móc ocenić genotyp królików. Cechy fenotypowe mogą być mylące a wielu hodowców przekonało się, że po rekordzistach rodzicach otrzymywali mierne potomstwo.
Wiek rodziców jest ważny ze względu na podział jądra komórkowego powstającej gamety. U królików młodych i zbyt starych częściej występują zaburzenia podziałów komórek.
Konstytucja hodowlana to kryterium związane z przeżywalnością królików, z możliwością przetrwania w różnych warunkach inwentarskich nie zawsze prawidłowo przystosowanych dla hodowanych zwierząt. Należy w miarę możliwości dobierać pary wychowane w tych samych lub podobnych warunkach środowiskowych. Ich genotypy sprawdzone w danej hodowli mają szansę dać potomstwo równie dzielnie sprawujące się w tej hodowli.
Temat markerów genetycznych to proces dla naukowców i badaczy. Zainteresowanym mogę podpowiedzieć pewne możliwości rozwiązań, jednak praktycznie w hodowlach nie zalecałbym podejmowania prób.

Dobór par do rozpłodu to zagadnienie bardzo ważne. Jedną z ważniejszych spraw jest wartość genetyczna królików. Zły dobór lub dobieranie bezplanowe mogą doprowadzić do strat, gdyż brak obserwacji, selekcji może pogłębiać odwrotną od oczekiwanej wartość fenotypową stada. Naprawa popełnionych błędów jest pracochłonna i czasochłonna.
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Imieniny

24 Stycznia 2018
Środa
Imieniny obchodzą:
Chwalibóg, Felicja,
Mirogniew, Rafał,
Rafaela, Tymoteusz
Do końca roku zostało 342 dni.

Gościmy

© 2018 Królikarz Polski ::
- www.krolikarzpolski.pl -