Migawki

Pochodzenie i zwyczaje królików
Pochodzenie i zwyczaje królików.

Hodowca, który zdecydował się na codzienne obcowanie ze zwierzętami musi poznać ich biologię i zachowania w różnych sytuacjach. Dotyczy to także hodowców królików, a w szczególności królików rasowych, gdyż nasze zwierzęta są weryfikowane na wystawach, przy zamianach i w końcu w sprzedaży.
Króliki udomowione mimo wieloletniego przebywania wśród ludzi dalej pozostają w bliskim pokrewieństwie z królikami dzikimi. Dzikie króliki ważą 1-2kg, mają okrywę brunatnoszarą z lekko „pobrudzonym” grzbietem i białym brzuchem. Barwy te zapewniają im wtapianie się w otoczenie i ochronę przed wrogami. W razie niebezpieczeństwa króliki dzikie ratują się ucieczką lub starają się przestraszyć przeciwnika tupaniem tylnymi kończynami.
W naturalnych warunkach króliki przebywają w środowisku suchym i łagodnym, rzadkich lasów sosnowych, w terenie najlepiej piaszczystym, który umożliwia im kopanie korytarzy i nor na legowiska. Ważne są tereny z obfitością paszy, gdzie króliki dzikie znaczą swój rewir obejmujący nawet do 20 ha. Tereny znaczą zostawiając w charakterystycznych punktach kuleczki kału nasączone wydzieliną z gruczołów okolicy odbytu i moczem (samce dodatkowo znaczą teren wydzieliną z gruczołów podbródkowych). Jednakowo znaczą członków swoich rodzin. W warunkach dzikich nierzadko dochodzi też do znaczenia krwią terytoriów, gdzie przy pomocy pazurków kończyn przednich i zębów samce walczyły o wpływy.
Najistotniejszą różnicą między królikami dzikimi i udomowionymi jest okres rozrodczy, który w warunkach naturalnych trwa od końca stycznia do końca czerwca, a w chowie przydomowym praktycznie cały rok.
Kopulację poprzedza zawsze gra miłosna. Samiec stara się zbliżyć do samicy, samica zaś gdy przyjmuje zaloty rozpoczyna wzajemną gonitwę kończącą się dotykaniem noskami i obwąchiwaniem oraz oblizywaniem głów i uszu. Ciąża trwa 28-31 dni po czym rodzą się oseski gołe, ślepe i głuche, ważące 40-50g. Po ośmiu dniach młode widzą, po około trzech tygodniach poznają świat, w wieku 4-5 tygodni przestają ssać mleko, a w 8-10 miesiącu mogą zakładać swoje rodziny. Dzikie króliki są smakoszami i lubią zmiany pasz, przy czym świetnie rozpoznają i unikają roślin trujących. Nie stwierdzono, czy króliki udomowione również posiadają tę umiejętność. Wśród pasz ważną rolę pełnią gałązki drzew i okopowe pozwalające ścierać stale rosnące zęby.
Króliki dzikie i hodowane bardzo dbają o higienę. Dużą uwagę poświęcają łapom i okrywie włosowej.
Tak, jak inne zwierzęta króliki wykształciły sobie możliwości porozumiewania się. Króliki rzadko używają głosu, mają jednak swoisty system znaków i odgłosów;
- strach i zagrożenie- tupanie tylnymi kończynami i cichy krzyk,
- gotowość do obrony- pozycja siedząca z uszami „po sobie”, przednie kończyny gotowe do obrony,
-ból- zgrzytanie zębami,
- nastrój agresywny- krótkie powarkiwania, szeroko otwarte oczy, uszy położone, napięte mięśnie gotowe do skoku,
- ciekawość, węszenie niebezpieczeństwa- stawanie na tylnych kończynach, postawione uszy (stają słupka),
- potrzeba spokoju- oczy przymknięte, uszy położone, w czasie upałów leżą na boku, w czasie mrozów na brzuchu z podkurczonymi kończynami,
- gotowość do nawiązania kontaktów- pyszczkiem zaczepia próbując lizać, lekko chwyta zębami, wykonuje przewroty dla zabawy,
- zadowolenie samców- pomrukiwanie po pokryciu samicy.
    Większość opisanych cech jest wspólna dla królików dzikich i udomowionych, występują jednak i różnice. Masa ciała naszych królików przekracza nawet 7kg, mają słabsze serce i mniejszą odporność wrodzoną na choroby. W zachowaniach mają tendencje do przekopywania ściółki, znaczą identycznie terytorium, tak samo się ostrzegają i wyrażają zadowolenie. Króliki młode znacznie później się usamodzielniają. Należy pamiętać o tym, że nasze króliki w większości są zdane na nas i my jesteśmy odpowiedzialni za ich karmienie, utrzymanie warunków higienicznych i komfort w przebywaniu w klatkach. Musimy zapewnić im spokój, zmniejszyć do minimum czynniki stresujące, które mają zasadniczy wpływ na zdrowotność naszych podopiecznych.
    Możliwość obcowania z tymi pięknymi zwierzątkami to wielka przyjemność, ale ponadto wielki obowiązek. Każde z naszych zwierząt ma serce, a jest ono wrażliwe co najmniej tak samo jak nasze.
 
Start arrow Artykuły arrow Króliki- praca hodowlana cz.II
Króliki- praca hodowlana cz.II
Redaktor: Stefan   
10.01.2010.


    Po dokonaniu kontroli użytkowości zwierząt i przeprowadzeniu selekcji hodowca musi dokonać doboru  par do rozpłodu. Zwierzęta gospodarskie ze względu na swoją poligamiczność nie są dosłownie dobierane parami lecz na jednego samca może przypadać kilka samic (przy zapładnianiu przez inseminację kilkanaście). Pary tworzą się u zwierząt monogamicznych, natomiast u królików „para” ma miejsce w momencie  pokrycia samicy przez określonego samca.
W stanie dzikim króliki rozmnażają się na zasadzie panmiksji czyli losowego doboru, w hodowli zaś musi to być przemyślana  praca obliczona na doskonalenie cech założonych przez hodowcę.
Króliki dobrane do rozpłodu mogą być homogeniczne lub heterogeniczne.
W pierwszym przypadku oba osobniki są do siebie genetycznie podobne i wcale nie muszą być spokrewnione. Mogą to być króliki, które od pokoleń były selekcjonowane na geny wytypowane przez hodowcę, a tym samym posiadające wiele genów identycznych. W przypadkach takich u potomstwa wzrastać będzie homozygotyczność i mioty będą bardziej wyrównane- mniejsza zmienność genetyczna niż u par heterogenicznych.
W hodowlach królików rasowych, gdzie zwraca się uwagę na wysoką wartość genetyczną populacji stada podstawowego większość jest wynikiem selekcji, a nie kojarzeń w pokrewieństwie. Jest to słuszne z tego względu, że potomstwo homozygotyczne w parach genów wyznaczających pożądane cechy fenotypowe będzie mogło być rodzicami następnych pokoleń zapewniając przekazywanie zakładanych cech swoim dzieciom.
Pary heterogeniczne powodują skutki odwrotne. Wprawdzie mioty ich cechują wyższe wartości genetyczne od doboru losowego, jednak potomstwo jest mniej wyrównane. W większości hodowli, gdzie nie prowadzi się pracy hodowlanej zjawiskiem codziennym jest dobór heterogenicznych par, gdzie samiec jako osobnik poddawany ostrzejszej selekcji posiada wyższą wartość genetyczną niż samica. W hodowlach takich nie prowadzi się też doborów krewniaczych.
W doborze par do rozpłodu musimy uwzględniać kryteria takie jak:
-    rasa,
-    pochodzenie,
-    wartość genetyczna,
-    wiek,
-    konstytucja organizmu,
-    genetyczne markery.
Kryteria te stosujemy po przeprowadzonych ocenach i selekcji, a więc po zatrzymaniu w ich wyniku osobników posiadających cechy fenotypowe i genotypowe preferowane przez hodowcę.
Dobór ze względu na rasę jest ważny, ponieważ hodowca musi podjąć decyzję czy zamierza hodować króliki w czystości rasy, czy dobierać osobniki różnych ras pod kątem użytkowości zwierząt. Osobiście jestem zwolennikiem hodowli w czystości rasy i pod tym kątem kieruję swoją hodowlą.
Kryterium pochodzenia królików musi być brane pod uwagę przy doborze do kojarzeń krewniaczych lub nie spokrewnionych.
Wartość genetyczna to bardzo ważne kryterium. Hodowca powinien szczególnie badać ten aspekt. Chcemy osiągnąć potomstwo lepsze pod względem cech preferowanych. Osobniki heterozygotyczne dadzą nam potomstwo różne, ponieważ nie wystąpi sumujące się działanie genów lub mogą zadziałać czynniki środowiskowe wpływające na inny od oczekiwanego wynik. W hodowli rasowej musimy dokładnie przyglądać się potomstwu i ich rodzicom by móc ocenić genotyp królików. Cechy fenotypowe mogą być mylące a wielu hodowców przekonało się, że po rekordzistach rodzicach otrzymywali mierne potomstwo.
Wiek rodziców jest ważny ze względu na podział jądra komórkowego powstającej gamety. U królików młodych i zbyt starych częściej występują zaburzenia podziałów komórek.
Konstytucja hodowlana to kryterium związane z przeżywalnością królików, z możliwością przetrwania w różnych warunkach inwentarskich nie zawsze prawidłowo przystosowanych dla hodowanych zwierząt. Należy w miarę możliwości dobierać pary wychowane w tych samych lub podobnych warunkach środowiskowych. Ich genotypy sprawdzone w danej hodowli mają szansę dać potomstwo równie dzielnie sprawujące się w tej hodowli.
Temat markerów genetycznych to proces dla naukowców i badaczy. Zainteresowanym mogę podpowiedzieć pewne możliwości rozwiązań, jednak praktycznie w hodowlach nie zalecałbym podejmowania prób.

Dobór par do rozpłodu to zagadnienie bardzo ważne. Jedną z ważniejszych spraw jest wartość genetyczna królików. Zły dobór lub dobieranie bezplanowe mogą doprowadzić do strat, gdyż brak obserwacji, selekcji może pogłębiać odwrotną od oczekiwanej wartość fenotypową stada. Naprawa popełnionych błędów jest pracochłonna i czasochłonna.
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Imieniny

24 Października 2017
Wtorek
Imieniny obchodzą:
Antoni, Boleczest,
Filip, Hortensja,
Marcin, Rafał,
Rafaela, Salomon
Do końca roku zostało 69 dni.
© 2017 Królikarz Polski ::
- www.krolikarzpolski.pl -