Migawki

Pochodzenie i zwyczaje królików
Pochodzenie i zwyczaje królików.

Hodowca, który zdecydował się na codzienne obcowanie ze zwierzętami musi poznać ich biologię i zachowania w różnych sytuacjach. Dotyczy to także hodowców królików, a w szczególności królików rasowych, gdyż nasze zwierzęta są weryfikowane na wystawach, przy zamianach i w końcu w sprzedaży.
Króliki udomowione mimo wieloletniego przebywania wśród ludzi dalej pozostają w bliskim pokrewieństwie z królikami dzikimi. Dzikie króliki ważą 1-2kg, mają okrywę brunatnoszarą z lekko „pobrudzonym” grzbietem i białym brzuchem. Barwy te zapewniają im wtapianie się w otoczenie i ochronę przed wrogami. W razie niebezpieczeństwa króliki dzikie ratują się ucieczką lub starają się przestraszyć przeciwnika tupaniem tylnymi kończynami.
W naturalnych warunkach króliki przebywają w środowisku suchym i łagodnym, rzadkich lasów sosnowych, w terenie najlepiej piaszczystym, który umożliwia im kopanie korytarzy i nor na legowiska. Ważne są tereny z obfitością paszy, gdzie króliki dzikie znaczą swój rewir obejmujący nawet do 20 ha. Tereny znaczą zostawiając w charakterystycznych punktach kuleczki kału nasączone wydzieliną z gruczołów okolicy odbytu i moczem (samce dodatkowo znaczą teren wydzieliną z gruczołów podbródkowych). Jednakowo znaczą członków swoich rodzin. W warunkach dzikich nierzadko dochodzi też do znaczenia krwią terytoriów, gdzie przy pomocy pazurków kończyn przednich i zębów samce walczyły o wpływy.
Najistotniejszą różnicą między królikami dzikimi i udomowionymi jest okres rozrodczy, który w warunkach naturalnych trwa od końca stycznia do końca czerwca, a w chowie przydomowym praktycznie cały rok.
Kopulację poprzedza zawsze gra miłosna. Samiec stara się zbliżyć do samicy, samica zaś gdy przyjmuje zaloty rozpoczyna wzajemną gonitwę kończącą się dotykaniem noskami i obwąchiwaniem oraz oblizywaniem głów i uszu. Ciąża trwa 28-31 dni po czym rodzą się oseski gołe, ślepe i głuche, ważące 40-50g. Po ośmiu dniach młode widzą, po około trzech tygodniach poznają świat, w wieku 4-5 tygodni przestają ssać mleko, a w 8-10 miesiącu mogą zakładać swoje rodziny. Dzikie króliki są smakoszami i lubią zmiany pasz, przy czym świetnie rozpoznają i unikają roślin trujących. Nie stwierdzono, czy króliki udomowione również posiadają tę umiejętność. Wśród pasz ważną rolę pełnią gałązki drzew i okopowe pozwalające ścierać stale rosnące zęby.
Króliki dzikie i hodowane bardzo dbają o higienę. Dużą uwagę poświęcają łapom i okrywie włosowej.
Tak, jak inne zwierzęta króliki wykształciły sobie możliwości porozumiewania się. Króliki rzadko używają głosu, mają jednak swoisty system znaków i odgłosów;
- strach i zagrożenie- tupanie tylnymi kończynami i cichy krzyk,
- gotowość do obrony- pozycja siedząca z uszami „po sobie”, przednie kończyny gotowe do obrony,
-ból- zgrzytanie zębami,
- nastrój agresywny- krótkie powarkiwania, szeroko otwarte oczy, uszy położone, napięte mięśnie gotowe do skoku,
- ciekawość, węszenie niebezpieczeństwa- stawanie na tylnych kończynach, postawione uszy (stają słupka),
- potrzeba spokoju- oczy przymknięte, uszy położone, w czasie upałów leżą na boku, w czasie mrozów na brzuchu z podkurczonymi kończynami,
- gotowość do nawiązania kontaktów- pyszczkiem zaczepia próbując lizać, lekko chwyta zębami, wykonuje przewroty dla zabawy,
- zadowolenie samców- pomrukiwanie po pokryciu samicy.
    Większość opisanych cech jest wspólna dla królików dzikich i udomowionych, występują jednak i różnice. Masa ciała naszych królików przekracza nawet 7kg, mają słabsze serce i mniejszą odporność wrodzoną na choroby. W zachowaniach mają tendencje do przekopywania ściółki, znaczą identycznie terytorium, tak samo się ostrzegają i wyrażają zadowolenie. Króliki młode znacznie później się usamodzielniają. Należy pamiętać o tym, że nasze króliki w większości są zdane na nas i my jesteśmy odpowiedzialni za ich karmienie, utrzymanie warunków higienicznych i komfort w przebywaniu w klatkach. Musimy zapewnić im spokój, zmniejszyć do minimum czynniki stresujące, które mają zasadniczy wpływ na zdrowotność naszych podopiecznych.
    Możliwość obcowania z tymi pięknymi zwierzątkami to wielka przyjemność, ale ponadto wielki obowiązek. Każde z naszych zwierząt ma serce, a jest ono wrażliwe co najmniej tak samo jak nasze.
 
Start arrow Artykuły arrow Krzyżowanie
Krzyżowanie
Redaktor: Stefan   
18.02.2010.


    Krzyżowanie jest to parzenie osobników różnych ras. Krzyżowanie ma na celu osiągnięcie całkowicie odmiennych celów niż przy kojarzeniu. Stosowanie krzyżowania powoduje zmiany zarówno genetyczne jak i fizjologiczne. Ze względu na skutki genetyczne krzyżowanie stosujemy w celu wytworzenia nowego zespołu genów lub też w celu uzupełnienia genów dotychczasowych. Można stopniowo zastępować któryś z genów lub stale, z pokolenia na pokolenie utrzymywać równowagę między genami dwóch lub więcej ras, które brały udział w wytworzeniu mieszańców. Pod wpływem zmian genetycznych następują zmiany fizjologiczne. U mieszańców z krzyżowania ras obserwuje się większą wydolność krążeniową i adaptacyjną,  natomiast zdolność do mniejszych ilości pobieranego tlenu niż u ras wyjściowych.
Krzyżowanie twórcze stosuje się w celu wytworzenia nowych ras. Wytworzenie nowej rasy jest procesem długofalowym i wymaga wielu przemyśleń w jakim celu chcemy ją wytworzyć. Chcąc zająć się takim zagadnieniem musimy sporządzić dokładny plan prac, w którym uwzględnić należy:
-    wzorzec nowej rasy z jego cechami morfologicznymi i fizjologicznymi,
-     przemyślany dobór ras wyjściowych,
-    stopień dziedziczenia cech,
-    szczegółowy tok postępowania, a w nim; metody selekcji, metody kojarzenia, chowu, żywienia oraz metody oceny potomstwa.
Zwierzęta ras wyjściowych muszą pochodzić z wyselekcjonowanego kojarzenia krewniaczego, a więc być homozygotyczne w wielu parach genów. W przeciwnym razie będą przekazywać wiernie cechy genotypowe jak i fenotypowe potomstwu, również w dalszych pokoleniach.
Krzyżowanie uszlachetniające prowadzi do doskonalenia rasy pod względem oczekiwanej cechy lub kilku cech. W tej metodzie musi iść to w parze ze zdecydowanym polepszeniem warunków bytowania i żywienia. Krzyżuje się samice rasy polepszanej z samcami rasy polepszającej, następnie młode samice wyselekcjonowane powtórnie kojarzy się z samce „polepszającym”. Samce potomne nie są wykorzystywane do kojarzeń.
Krzyżowanie wypierające służy do wyparcia rasy niepożądanej przez rasę „wypierającą”. Krzyżowanie następuje w ten sposób, że samice rasy wypieranej krzyżuje się z samcem wypierającym. Potomstwo samic dalej kojarzy się z samcem i tak w 6-7 pokoleniu uważa się proces za zakończony.
Krzyżowanie przemienne stosujemy w celu utrzymania efektu heterozji u mieszańców kolejnych pokoleń. Stosuje się je w dwóch lub trzech rasach, przeważnie na fermach towarowych.
Krzyżowanie przejściowe to inaczej „dolewanie świeżej krwi”. Ma ono miejsce, gdy chcemy polepszyć jakąś cechę hodowlaną jednej rasy genami innej szlachetnej rasy. Metoda ta nazwana jest przejściową, gdyż po jednorazowym parzeniu samic rasy X samcem „uszlachetniającym” wracamy do kojarzeń w obrębie rasy. Przy metodzie tej należy z rozwagą dobierać rasy, by nie naruszyć wartości genetycznej rasy uszlachetnianej.
Krzyżowanie towarowe to metoda mająca na celu uzyskanie w pokoleniu F1  zwierząt przeznaczonych do produkcji. Pokolenie to nie nadaje się do kojarzeń- ma spełnić określone założenia użytkowe. Wiąże to się z utrzymywaniem dużych stad zarodowych di produkcji potomstwa o oczekiwanych cechach.
Krzyżowanie międzygatunkowe to parzenie osobników różnych płci pochodzących z różnych gatunków w obrębie rodzaju, czasami z różnych rodzajów. Krzyżowanie takie poprawia takie cechy jak: odporność na schorzenia i niekorzystne warunki bytowania, niewybredność przy pobieraniu paszy, czasami wydajność rzeźna. Potomstwo w zasadzie nie nadaje się do dalszego rozrodu, chociaż samice można kryć gatunkami rodzicielskimi tylko do pierwszego pokolenia.
    Opisane metody krzyżowania w zasadzie są nieprzydatne w hodowlach królików rasowych, chociaż niektóre z ras królików wymagają krzyżowań.
Prowadząc hodowlę amatorską trzeba się dobrze zastanowić nad wyborem metody zarówno kojarzenia jak i krzyżowania.
W czterech częściach poświęconych rozrodowi poglądowo starałem się zasygnalizować mnogość możliwości rozrodu. Poważne traktowanie hodowli wymaga jednak ciągłego studiowania zagadnień genetyki, prowadzenia całej masy dokumentacji hodowlanej.
W razie zainteresowania czytających genetycznymi zagadnieniami lub praktycznym zastosowaniem którejś z metod kojarzenia czy krzyżowania zapraszam do dyskusji na forum lub w innej formie. Udanego potomstwa !.
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Imieniny

12 Grudnia 2017
Wtorek
Imieniny obchodzą:
Adelajda,
Aleksander, Dagmara,
Paramon, Suliwoj
Do końca roku zostało 20 dni.
© 2017 Królikarz Polski ::
- www.krolikarzpolski.pl -