Migawki

Podstawy genetyki w hodowli królikow rasowych
Podstawy genetyki w hodowli królików rasowych.

     Hodowanie królików rasowych to poza niewątpliwą przyjemnością- obowiązek ciągłego doskonalenia materiału hodowlanego. W naszym kraju ocenie podlegają ;
    - masa ciała,
    - budowa ciała,
    - typ rasowy,
    -jakość okrywy włosowej,
    - barwa okrywy włosowej,
    - specyficzne cechy rasowe.
Głównie te cechy wszyscy hodowcy bacznie obserwują u swoich podopiecznych, starają się by były jak najbliższe wzorca, chcą je doskonalić. Zasadniczy wpływ na cechy rasowe ma dziedziczenie ich po rodzicach, czyli genetyczne przekazywanie potomstwu. Naszym zadaniem jest takie prowadzenie pracy hodowlanej, aby w obrębie rasy a następnie linii uzyskać króliki zbliżone do ideału. Dokonać tego możemy na drodze odpowiednich kojarzeń i selekcji w stadzie czyli poprzez genetyczne kierunkowanie naszej hodowli.
      Jądra komórkowe w komórkach ciała zawierają chromosomy decydujące o ich właściwościach genetycznych. Na tych chromosomach w odpowiednich miejscach umieszczone są geny, które decydują o sile ujawniania się cech, których dotyczą. W jądrach komórkowych chromosomy występują w formie podwójnej-diploidalnej, natomiast w komórkach rozrodczych (komórki jajowe, plemniki) w formie pojedynczej-haploidalnej.
Po zapłodnieniu następuje połączenie komórek rozrodczych, czyli chromosomy komórki jajowej w formie haploidalnej X łączą się z chromosomami plemnika w formie haploidalnej Y tworząc nową komórkę „XY” zwaną zygotą, która jest komórką diploidalną (X+Y) i początkiem nowego życia.
Na przykładzie barwy okrywy włosowej wyjaśnijmy proces przekazywania tej cechy przez rodziców. Króliki A i B mają czarną okrywę włosową. U królika A obydwa chromosomy warunkujące czarną barwę okrywy mają takie same geny, w tym samym miejscu- jest on homozygotyczny pod względem barwy okrywy.
U drugiego królika B w tym samym miejscu na obu chromosomach występują różne geny- jeden decydujący o czarnej barwie okrywy, a drugi o białej – jest on heterozygotyczny pod względem barwy okrywy. Królik A ma identyczny fenotyp (barwa okrywy) i genotyp, a królik B fenotyp i genotyp różne, jednak również czarną okrywę włosową. Oznacza to, że gen odpowiadający za barwę czarną  zwyciężył gen odpowiadający za barwę białą. Gen odpowiadający za barwę czarną jest dominujący, a gen odpowiadający za barwę białą recesywny.
 Jeżeli skojarzymy ze sobą dwa króliki, u których połączenie chromosomów nastąpi tak iż geny odpowiadające za barwę okrywy umieszczone w tym samym miejscu nie będą względem siebie dominujące to dziedziczenie barwy okrywy włosowej nastąpi w ten sposób;  
       Dwa króliki homozygotyczne, jeden pod względem czarnej barwy okrywy  i drugi pod względem białej barwy okrywy . Potomstwo przejmie pośrednią barwę okrywy włosowej.
Jeżeli dalej skojarzymy potomstwo między sobą to w drugim pokoleniu z miotu czterech sztuk: jeden królik będzie miał czarną barwę okrywy, za co odpowiadają geny barwy czarnej z obu chromosomów, drugi będzie miał białą okrywę, za co odpowiadają geny białe z obu chromosomów i dwa króliki będą miały barwę pośrednią za co odpowiadają gen czarny z jednego chromosomu i biały zlokalizowany  na drugim chromosomie. Sumując- w drugim pokoleniu proporcje rozkładają się następująco: 25% barwa czarna uwarunkowana homozygotycznie, 25% barwa biała uwarunkowana homozygotycznie i 50% barwa pośrednia uwarunkowana heterozygotycznie. Dziedziczenie takie nazywamy pośrednim.
        Dwa króliki homozygotyczne, jeden pod względem czarnej barwy okrywy uwarunkowany genami dominującymi i drugi pod względem białej barwy okrywy uwarunkowany genami recesywnymi. Potomstwo przejmie barwę okrywy czarną z heterozygotycznym układem genów (na jednym chromosomie dominujący gen barwy czarnej, na drugim recesywny gen barwy białej). Wniosek- gen dominujący wyklucza gen recesywny w układzie heterozygotycznym. Jeżeli dalej skojarzymy potomstwo między sobą to w drugim pokoleniu w miocie otrzymamy: 75% z czarną okrywą, (w tym 25% uwarunkowane homozygotycznie genami dominującymi i 50% uwarunkowane heterozygotycznie) i 25% z białą okrywą uwarunkowane homozygotycznie z recesywnych genów. Dziedziczenie takie nazywamy dominacyjnym.
W obu przykładach w drugim pokoleniu rozkład genetyczny przedstawia się jak: 1:2:1.
Różnica polega na tym, że przy kojarzeniu pośrednim otrzymujemy trzy fenotypy barwy okrywy włosowej, natomiast przy dziedziczeniu dominacyjnym dwa fenotypy barwy okrywy.  
    Przykłady, które zaprezentowałem dotyczą kojarzeń w pokrewieństwie tzn. rodziców z dziećmi i rodzeństwa między sobą. W hodowlach królików rasowych ma to duże znaczenie, gdyż prowadzi do wyselekcjonowania osobników o cechach szczególnie pożądanych lub na drodze kojarzeń otrzymania osobników o szczególnie pozytywnych cechach. Ważne jest odpowiednie kontrolowanie kojarzeń krewniaczych. Nadmierne spokrewnienie przyniesie więcej strat niż pożytku. Po jednokrotnym kojarzeniu w pokrewieństwie (rodzeństwo między sobą, rodzice-dzieci) należy „odświeżyć krew” wprowadzając nie spokrewnione osobniki.
W hodowlach można prowadzić kojarzenia krewniacze w obrębie rasy i linii, a następnie doprowadzać do kojarzeń międzyliniowych wśród wyselekcjonowanych osobników o szczególnie pożądanych cechach.
Temat kojarzeń w pokrewieństwie jest wśród hodowców tematem kontrowersyjnym, jednak uważam, że tylko w taki sposób można utrzymać i doskonalić nasze króliki. Podstawą naszej pracy hodowlanej  musi być hodowanie królików rasowych i z tego powodu musimy utrwalać fenotypy hodowanych ras.
 
Start arrow Artykuły arrow Abecadło przed zakupem królika.
Abecadło przed zakupem królika.
Redaktor: Stefan   
30.01.2011.
    Do napisania tego artykułu skłoniła mnie niemalże codzienna obecność na forum Królikarza Polskiego i czytanie wszystkich postów użytkowników od momentu założenia w/w portalu. Obserwuję, że duża część użytkowników nie czyta artykułów, nie szuka tematów opisanych na forum tylko w miarę potrzeb (najczęściej jak coś złego się dzieje) pisze „pomocy!!!”.
Postanowiłem w telegraficznym skrócie przedstawić czynności jakie moim zdaniem musi wykonać przyszły hodowca przed zakupem pierwszego królika.
Czynności te podzielę na dwie części: - wiedza teoretyczna,
                                                               - przygotowanie praktyczne.

    Wiedza teoretyczna- poznanie behawioru królika, a więc jego zachowań w środowisku naturalnym, aby móc zrozumieć, że to my zamknęliśmy go w klatce i musimy znać jego zachowania jak również zapewnić mu chociaż minimum warunków podobnych.
Bardzo ważne jest poznanie na wstępie choćby ogólnie anatomii królika. Wiemy później, gdzie czego szukać, jak odróżnić samca od samicy itp.
Ważna jest znajomość związana ze stresem, strachem, adaptacją i aklimatyzacją, aby nie dziwić się po zakupie królika, gdy padnie nam w czasie transportu czy po wpuszczeniu do klatki usytuowanej w niewłaściwym miejscu (otoczeniu). Musimy znać fizjologię królików czyli wszelkie procesy zachodzące w organizmie królika. Pomoże nam to zrozumieć, które karmy są najlepsze a które stanowią zagrożenie lub są niedopuszczalne. Poznamy procesy związane z rozrodem i wiele innych.
Osobiście jestem zagorzałym zwolennikiem hodowli rasowych, więc polecam zapoznanie się z podstawami genetyki.
Chcąc sprostać wyzwaniom, powinniśmy zakupić co najmniej jedną dobrą książkę na tematy związane z hodowlą królików i wg mnie koniecznie nawiązać kontakt z doświadczonym hodowcą, który uzupełni naszą wiedzę o wiadomości niezbędne, a nie ujęte w książkach.
W tym miejscu będę reklamował wstąpienie do Związku hodowców, który zawsze jest kopalnią zdobywania wiedzy poprzez bezpośrednie kontakty z hodowcami.  Do wiedzy praktycznej zaliczyłbym konkretne przygotowanie do przyjęcia pierwszych królików.
Wybór rasy-  należy wcześniej zapoznać się z podziałem na rasy: duże, średnie, małe, karzełki i miniaturowe. Podziałem na króliki o strukturze okrywy włosowej: normalnej i charakterystycznej (lisi, angora, rex). Musimy znać właściwości użytkowe królików, by móc zdecydować się w jakim celu chcemy hodować tę a nie inną rasę. Poznać specyficzne cechy hodowli niektórych ras, wtedy nie zaskoczą nas wynikłe trudności związane z daną rasą.
Warunki hodowli królików. Klatki, ich usytuowanie, wymiary dostosowane do wybranej rasy, a może chów zagrodowy lub wolny. W temacie tym musimy oszacować wielkość hodowli na jaką możemy sobie pozwolić, określić ilość miejsca na klatki lub inne rozwiązania. Miejsca dla stada podstawowego, a więc osobne klatki dla samców i samic. Uwzględnić musimy konieczność zapewnienia miejsc dla samic kotnych, odchowu młodych z podziałem na samice i samce. Przeprowadzić rekonesans, gdzie i jakie zakupić lub zrobić wyposażenia klatek (poidła, karmidła, paśniki). Przewidzieć miejsce składowania ściółki wymienianej lub odchodów z rusztów. Zaopatrzyć się w środki do dezynfekcji i odkażania. Zbadać możliwości pozyskania lub uprawy roślin, karmy granulowanej, siana, słomy.
    Zdaję sobie sprawę z faktu, że jest to temat „rzeka”, jednak namawiałbym do przestrzegania pewnych reguł.
Czas najwyższy by Polak był mądry przed szkodą. Maksymą dla nas powinna być świadomość odpowiedzialności za zdrowie i właściwe warunki hodowli naszych zwierząt.
Naturalnym środowiskiem życia królika jest życie na wolności i tam one same muszą o siebie zadbać. W naszych klatkach obowiązek dbałości o nie spada w 100% na nas.
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Imieniny

18 Października 2017
Środa
Imieniny obchodzą:
Julian, Łukasz, René
Do końca roku zostało 75 dni.
© 2017 Królikarz Polski ::
- www.krolikarzpolski.pl -